Mankanesa amin’ny votoaty
PLTaratasy nosoratan’i Paoly
Malagasy
Midira ao amin’ny tantara →

Torolalana momba ny taratasy · tokony ho 55–56 taor. J.K.

2 Korintiana

Tokony hovakina ho taratasy ho an’ny fiaraha-monina iray voafaritra ny 2 Korintiana, vao raisina ho fitambarana teny nalaina misaraka.

Noforonin’i Thomas Diong sy tantanany · Nohavaozina tamin’ny

Valiny mivantana

Nahoana i Paoly no nanoratra ny 2 Korintiana, ary inona amin’ny toe-javatra na ny mpanoratra azy no mbola iadian-kevitra?

Antso tena manokana aorian’ny fotoana nampalahelo ny 2 Korintiana: miaro ny fanompoan’i Paoly, mikatsaka fihavanana, mandamina fanangonam-bola ho an’i Jerosalema ary mamaly ny filazan’ny hafa fa manana fahefana ambony kokoa izy ireo.

Manome porofo anatiny matanjaka momba ny fifandraisana feno fifanenjanana ny taratasy, nefa tsy voatahiry ny filaharana feno momba ny fitsidihana sy ny taratasy very.

Daty
tokony ho 55–56 taor. J.K.

Haavon’ny fahazoana antoka Tsoahina avy amin’ny porofo

Faritra i Makedonia, fa tsy tanàna voatonona mazava ho toerana nanoratana azy; mametraka io tontolo io amin’ny taona 57 taorian’i Kristy ny filaharan’ny fotoana lehibe iray hafa.
Toerana
Makedonia

Haavon’ny fahazoana antoka Tsoahina avy amin’ny porofo

Faritra i Makedonia, fa tsy tanàna voatonona mazava ho toerana nanoratana azy; mametraka io tontolo io amin’ny taona 57 taorian’i Kristy ny filaharan’ny fotoana lehibe iray hafa.
Mpandray

Miantefa amin’ny fiangonana any Korinto sy ny mpino manerana an’i Akaia ny taratasy, taorian’ny fotoana nampalahelo teo amin’ny fifandraisany tamin’i Paoly.

Toe-javatra

Manazava ny fitondran-tenany i Paoly, mifaly amin’ny tatitr’i Titosy, miantso ny hamerenana ny fitokisana, mampirisika ny hamitana ny fanangonam-bola ary manohitra ny filazana fa ny sata no fototry ny fahamboniana apostolika.

Dia

Ny dia farany nataon’i Paoly nankany Jerosalema

Ny Asan’ny Apostoly sy ny dia

Mametraka an’i Paoly any Makedonia taorian’ny korontana tany Efesosy ny Asan’ny Apostoly; mifanaraka amin’izany ny dia avy any Troasy sy ny fihaonana indray tamin’i Titosy resahin’ny taratasy.

Talohan’izay sy taorian’izay

  • Voalaza mazava
  • Tsoahina avy amin’ny porofo
  • Tsy azo antoka

  1. tokony ho 54/55 taor. J.K.

    Nanoratra ny 1 Korintiana tany Efesosy izy, izay toa niverenan’i Apolosy hiaraka taminy (1 Korintiana 16:12). Manoloana ny fisarahan’ny mpomba azy sy ny mpomba an’i Apolosy na Kefasy, dia nampiasa ny sarin’ny fambolena sy fanondrahana izy: Andriamanitra irery no mampitombo.

    Efesosy

    Voalaza mazava

  2. tokony ho 55/56 taor. J.K.

    Nanao fitsidihana nampahory tany Korinto izy ary nandefa taratasy henjana, izay tsy voatahiry intsony.

    Efesosy · Korinto

    Tsoahina avy amin’ny porofo

  3. tokony ho 55/56 taor. J.K.

    Nanetsika korontana momba an’i Artemisy ny mpanefy volafotsy; niala tany Efesosy i Paoly ka nankany Makedonia.

    Efesosy

    Voalaza mazava

  4. tokony ho 55/56 taor. J.K.

    Nisy varavarana nisokatra tany Troasy; nitohy tany Makedonia izy, ary nitondra vaovao tsara tany aminy i Titosy. Nanoratra ny 2 Korintiana izy, niaro ny fanompoany tamin’ny mpifaninana nantsoiny hoe apostoly sandoka sy apostoly ambony amin’ny fomba maneso, ary nirehareha tamin’ny fahalemeny.

    Troasy · Makedonia

    Voalaza mazava

  5. tokony ho 55/56 taor. J.K.

    Nampahery ny mpino tany Makedonia izy, nandamina ny fanangonam-bola, ary nanao ny fanompoany hatrany Ilyrikoma.

    Makedonia · Ilyrikoma

    Tsoahina avy amin’ny porofo

  6. tokony ho 56/57 taor. J.K.

    Nijanona telo volana tany Gresy izy, nanoratra ny Romana, ary nanova ny lalana hiverenany noho ny teti-dratsy.

    Korinto · Kenkrea

    Voalaza mazava
2 Korintiana — Talohan’izay sy taorian’izay1. tokony ho 54/55 taor. J.K.: Nanoratra ny 1 Korintiana tany Efesosy izy, izay toa niverenan’i Apolosy hiaraka taminy (1 Korintiana 16:12). Manoloana ny fisarahan’ny mpomba azy sy ny mpomba an’i Apolosy na Kefasy, dia nampiasa ny sarin’ny fambolena sy fanondrahana izy: Andriamanitra irery no mampitombo. 2. tokony ho 55/56 taor. J.K.: Nanao fitsidihana nampahory tany Korinto izy ary nandefa taratasy henjana, izay tsy voatahiry intsony. 3. tokony ho 55/56 taor. J.K.: Nanetsika korontana momba an’i Artemisy ny mpanefy volafotsy; niala tany Efesosy i Paoly ka nankany Makedonia. 4. tokony ho 55/56 taor. J.K.: Nisy varavarana nisokatra tany Troasy; nitohy tany Makedonia izy, ary nitondra vaovao tsara tany aminy i Titosy. Nanoratra ny 2 Korintiana izy, niaro ny fanompoany tamin’ny mpifaninana nantsoiny hoe apostoly sandoka sy apostoly ambony amin’ny fomba maneso, ary nirehareha tamin’ny fahalemeny. 5. tokony ho 55/56 taor. J.K.: Nampahery ny mpino tany Makedonia izy, nandamina ny fanangonam-bola, ary nanao ny fanompoany hatrany Ilyrikoma. 6. tokony ho 56/57 taor. J.K.: Nijanona telo volana tany Gresy izy, nanoratra ny Romana, ary nanova ny lalana hiverenany noho ny teti-dratsy.
  1. Efesosytokony ho 54/55 taor. J.K.
  2. Efesosy · Korintotokony ho 55/56 taor. J.K.
  3. Efesosytokony ho 55/56 taor. J.K.
  4. Troasy · Makedoniatokony ho 55/56 taor. J.K.
  5. Makedonia · Ilyrikomatokony ho 55/56 taor. J.K.Fanorenana indray ny tantara araka ny fandikana
  6. Korinto · Kenkreatokony ho 56/57 taor. J.K.

Izay asehon’ny lahatsoratra mazava

Antso tena manokana aorian’ny fotoana nampalahelo ny 2 Korintiana: miaro ny fanompoan’i Paoly, mikatsaka fihavanana, mandamina fanangonam-bola ho an’i Jerosalema ary mamaly ny filazan’ny hafa fa manana fahefana ambony kokoa izy ireo.

2 Korintiana 1:1–2:4 · 2 Korintiana 2:1–4; 7:5–16; 8:1–9:15; 10:1–13:13

Manome porofo anatiny matanjaka momba ny fifandraisana feno fifanenjanana ny taratasy, nefa tsy voatahiry ny filaharana feno momba ny fitsidihana sy ny taratasy very.

Miantefa amin’ny fiangonana any Korinto sy ny mpino manerana an’i Akaia ny taratasy, taorian’ny fotoana nampalahelo teo amin’ny fifandraisany tamin’i Paoly.

2 Korintiana 1:1–2:4 · 2 Korintiana 1:1; 7:6; 8:16–24

Tsy azo fantarina amim-pahazoana antoka mihoatra ny fanoritsoritana ao amin’ny taratasy ireo mpanohitra.

Manazava ny fitondran-tenany i Paoly, mifaly amin’ny tatitr’i Titosy, miantso ny hamerenana ny fitokisana, mampirisika ny hamitana ny fanangonam-bola ary manohitra ny filazana fa ny sata no fototry ny fahamboniana apostolika.

2 Korintiana 2:1–4; 7:5–16; 8:1–9:15; 10:1–13:13 · 2 Korintiana 1:1–2:4

Ny fiovana tampoka mankany amin’ny farany dia mamela fanontaniana momba ny tantaran’ny firafitry ny taratasy.

I Paoly, i Titosy, i Timoty, ny mpino any Korinto, Troasy ary Makedonia no mandrafitra ny fifandraisana sy ny toerana resahin’ny taratasy.

2 Korintiana 1:1; 7:6; 8:16–24 · 2 Korintiana 1:1–2:4 · 2 Korintiana 2:12–13; 7:5–7

Ampahany ihany no fantatra amin’ny dia marin’i Titosy, ny lalana feno tamin’ny fanangonam-bola ary ny mombamomba ireo mpifanandrina.

Tsy misy adihevitra lehibe momba ny nanoratan’i Paoly mivantana azy sy ny toerana Makedonia, nefa mbola iadian-kevitra ny taona marina sy ny firaisan’ny taratasy araka ny endriny ao amin’ny Baiboly.

2 Korintiana 2:12–13; 7:5–7

Ny mpamaky sasany mahita taratasy iray voarafitra tsara; ny hafa mahita dingana maromaro voatahiry amin’ny fifandraisana an-taratasy. Samy hafa eo amin’ny roa taona eo koa ireo filaharan’ny fotoana lehibe.

Olona sy toerana

  • Paolympanoratra sady miaro ny fanompoany
  • Titosympiara-miasa manana tatitra manan-danja ho an’ny fihavanana
  • Timotympiara-miasa tononina anarana amin’ny fiarahabana voalohany
  • Korintianafiangonana mandray ny antso

Troasy · Makedonia · Korinto · Jerosalema

Fanorenana indray ny tantara heverina ho azo inoana indrindra

Ny filaharan’ny fotoana ampiasaina eto dia mametraka azy any Makedonia, manodidina ny taona 55–56 taorian’i Kristy, taorian’ny niaingan’i Paoly avy any Efesosy sy talohan’ny fijanonany tatỳ aoriana tany Gresy.

2 Korintiana 2:12–13; 7:5–7

Faritra i Makedonia, fa tsy tanàna voatonona mazava ho toerana nanoratana azy; mametraka io tontolo io amin’ny taona 57 taorian’i Kristy ny filaharan’ny fotoana lehibe iray hafa.

Famakiana hafa azo inoana

Taratasy iray sa dingana maromaro?

Ny mpikaroka sasany mahita lahatsoratra iray miray ao amin’ny endriny ao amin’ny Baiboly; ny hafa mihevitra fa mitahiry dingana maromaro tamin’ny fifandraisan’i Paoly tamin’i Korinto an-taratasy izy.

Mety mbola hitombina ny toerana lehibe Makedonia, nefa hafa ny famakiana ny filaharana sy ny fomba fiteny amin’ireo fizarana.

Tsoahina avy amin’ny porofo

Antony tsy itovian’ny famakiana Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasin’i Paoly ny 2 Korintiana, na dia maro aza no mihevitra fa mitahiry dingana maromaro tamin’ny fifanoratana ny endriny ankehitriny. Apetraka matetika any Makedonia, tokony ho 55–56 taor. J.K., izy.

Loharano

Lahatsoratra fahiny

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Ny taratasin’i Paoly
  2. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Asan’ny Apostoly

Fikarohana akademika

  1. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
    • Toko 23, «2 Korintiana», «Fanadihadiana ankapobeny ny hafatra»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
    • Toko 23, «2 Korintiana», «Famintinana ny fampahalalana fototra»: «Daty» sy «Ny maha-tena izy sy ny mpanoratra»Manome fanazavan-kevitra avy amin’ny fikarohana hoenti-manombana amim-pitandremana ny fehin-kevitra aseho eto ity fizarana ity.
    • Toko 23, «2 Korintiana», «Taratasy iray sa fitambaran’ny taratasy maromaro?»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
    • Toko 1, «Ny rafitry ny filaharan’ny fotoana», «Ny porofo avy amin’ny taratasin’i Paoly» sy «Ny porofo avy amin’ny Asan’ny Apostoly»Manome fanazavan-kevitra avy amin’ny fikarohana hoenti-manombana amim-pitandremana ny fehin-kevitra aseho eto ity fizarana ity.
Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4
  1. v1.2.0-evidence.20260902.4 ·
Antony tsy itovian’ny famakiana · Fitsipika momba ny fanitsiana sy ny fanavaozana

Fitaovana enti-mampianatra

Fampahafantarana fohy mifototra amin’ny loharano, hoenti-mandalina ity taratasy ity ao an-dakilasy, ao anaty vondrona na amin’ny famakiana manokana.

Drafitra fampianarana mandritra ny folo minitra

  1. Antso tena manokana aorian’ny fotoana nampalahelo ny 2 Korintiana: miaro ny fanompoan’i Paoly, mikatsaka fihavanana, mandamina fanangonam-bola ho an’i Jerosalema ary mamaly ny filazan’ny hafa fa manana fahefana ambony kokoa izy ireo.
  2. Manaraka ny 1 Korintiana sy ny fifandraisana nampalahelo ny 2 Korintiana, ary mialoha ny Romana sy ny dia hitondra ny fanangonam-bola ho any Jerosalema.
  3. Ny filaharan’ny fotoana ampiasaina eto dia mametraka azy any Makedonia, manodidina ny taona 55–56 taorian’i Kristy, taorian’ny niaingan’i Paoly avy any Efesosy sy talohan’ny fijanonany tatỳ aoriana tany Gresy.
  4. Ny mpikaroka sasany mahita lahatsoratra iray miray ao amin’ny endriny ao amin’ny Baiboly; ny hafa mihevitra fa mitahiry dingana maromaro tamin’ny fifandraisan’i Paoly tamin’i Korinto an-taratasy izy.

Fanontaniana ifanakalozan-kevitra

  • Nahoana no nosoratana ity taratasy ity?
  • Inona no azo hamarinina, ary aiza no tsy itovian’ny famakiana amim-pitandremana?

Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4 · Fampiasana indray sy fanononana ny loharano · PaulineLetters.com

Daty
tokony ho 55–56 taor. J.K.
Toerana nanoratana
Makedonia
Mpanoratra
Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa nosoratan’i Paoly; iadian-kevitra ny firaisan’ny lahatsoratra
Fahatokisana ny fanombanana ny toe-javatra
Makedonia, tokony ho 55–56 taor. J.K. (fanombanana miorina tsara)
Andininy fototra
Eo am-panokafana…
2 Korintiana 4:7 · BPFF 2011BPFF 2011 © Malagasy Bible SocietyVakio bebe kokoa ao amin’ny Bibliatodo
Sora-tanana tranainy indrindra aseho
Papyrus 46, tokony ho 200 taor. J.K.

Toe-javatra sy hevi-dehibe

Fiarovana manokana sy mivantana ny fanompoany teo amin’ny fiangonana any Korinto.

Misokatra aorian’ny fotoam-paharatrana sy ezaka hanarenana ny fifandraisana ny 2 Korintiana. Miresaka fitsidihana maharary sy taratasy hentitra i Paoly, avy eo manoritsoritra ny fahamaivanan’ny fony rehefa nitondra vaovao avy any Korinto i Titosy. Miaro ny fanovana ny drafitry ny diany ireo toko voalohany, ary milaza fa tamim-pahitsiana izy no nitondra tena fa tsy tamin’ny fanodikodinana. Tena nisy ny fampihavanana, nefa mbola marefo ny fifandraisana ka tsy maintsy hazavainy miaraka ny fitiavany sy ny fahefany.

Ny sarin’ny harena entina ao anaty vilany tany no mitarika ny taratasy. Tsy mety mampiseho ny fahefana apostolika ho tsy azo ratraina i Paoly: ny fahoriana, ny fahalemena, ny fanompoana lafo vidy ary ny endriky ny fahafatesan’i Jesosy no mampiseho ny toetran’ny fanompoana. Rehefa mirehareha izy tatỳ aoriana dia avadiny ny mari-pahamendrehana mahazatra amin’ny fitanisana ny fahoriany, hatramin’ny fahalemena izay itoeran’ny herin’i Kristy eo aminy. Manokana ilay fanazavana satria lasa fototry ny fifandirana ny fahatokisana ilay mpitondra hafatra.

Ampifandraisin’ity torolalana ity amin’ny filaharan’ny dia ny 2 Korintiana, satria anatin’ny tambajotra velona ny anarana, ny drafitra, ny fifandirana ary ny fiarahabana ao aminy. Ao anatin’izany fivoarana manontolo izany no vakina ny andininy fototra, 2 Korintiana 4:7, fa tsy ho teny filamatra misaraka.

Fizotry ny fotoana sy porofo avy amin’ny sora-tanana

Miverina amin’ny fanangonam-bola ho an’ny mpino mahantra any Jerosalema ny toko 8–9. Ohatra amin’ny fahalalahan-tanana ao anatin’ny fahoriana ny fiangonana any Makedonia; manampy amin’ny fitantanana ny fanomezana i Titosy, ary miaro ny fahitsiany ny fepetra azo ampiharina. Ho an’i Paoly dia mihoatra ny fitadiavam-bola fotsiny ny fanangonana. Mampiseho amin’ny fomba azo tsapain-tanana ny fiombonana mihoatra ny elanelana sy ny foko izy, ary mitsapa raha afaka manjary andraikitra ara-toekarena iombonana ny firaisana ambaran’ny filazantsara.

Mifanaraka amin’ny toe-javatra any Makedonia tokony ho 55–56 taor. J.K. ny fihaonan’i Paoly tamin’i Titosy rehefa niala tany Troasy izy, sy ny drafitry ny fiverenany any Korinto. Ny fiovana tampoka ao amin’ny toko 10–13 no mahatonga mpandinika maro hanontany raha mampiray dingana maromaro tamin’ny fifanoratana ilay taratasy ao amin’ny Baiboly. Ny hafa kosa mahita fifanandrinana farany niniana natao tao anatin’ny taratasy iray. Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa i Paoly no nanoratra azy, fa mbola iadian-kevitra ny tantaran’ny fanangonana ny lahatsoratra.

Ny Papyrus 46 (P46), izay tombanana ho tamin’ny 200 taor. J.K. ary mifandray amin’ny tranombokin’ny Oniversiten’i Michigan, no sora-tanana aseho ho an’ity taratasy ity. Aseho ny lahatsoratra. Maneho ny fitahirizana ny lahatsoratra ao amin’izany lovantsofin’ny sora-tanana izany ny sary; tsy manaporofo ny daty na ny toerana anombanana fa nanoratana azy izy.

Mpanoratra sy daty

Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasin’i Paoly ny 2 Korintiana, na dia maro aza no mihevitra fa mitahiry dingana maromaro tamin’ny fifanoratana ny endriny ankehitriny. Apetraka matetika any Makedonia, tokony ho 55–56 taor. J.K., izy.

Fanontaniana mahazatra

Oviana no nosoratana ny 2 Korintiana?

Tokony ho 55–56 taor. J.K., tany Makedonia, rehefa niala tany Efesosy i Paoly ary nihaona tamin’i Titosy izay nitondra vaovao avy any Korinto. Avy amin’ny famantarana ny dia ao amin’ny taratasy no anombanana ny toe-javatra; tsy milaza izany mivantana izy.

Taratasy iray ihany ve ny 2 Korintiana?

Tena iadian-kevitra izany. Ny fiovana tampoka amin’ny fomba fiteny ao amin’ny toko 10 no mahatonga mpandinika maro hanontany raha mampiray dingana maromaro tamin’ny fifanoratana ilay taratasy ao amin’ny Baiboly. Ny hafa kosa mahita fifanandrinana farany niniana natao. Na ahoana na ahoana, tsy iadian-kevitra ny maha-mpanoratra an’i Paoly.

Inona ilay taratasy hentitra?

Taratasy maharary nolazain’i Paoly fa nalefany teo anelanelan’ny fitsidihana roa, nefa tsy voatahiry. Mbola tombantombana ny ezaka hamantatra azy ho ampahany amin’ny fifanoratana voatahiry; noho izany dia raisin’ity tetikasa ity ho very izy.

Nahoana i Paoly no mirehareha amin’ny fahalemeny?

Satria lasa fototry ny fifandirana ny fahatokisana azy. Tonga ny mpifaninana manana mari-pankasitrahana manaitra; mamaly i Paoly amin’ny fitanisana ny fahoriany sy ny tsilo tsy nesorina taminy. Milaza izy fa ny endriky ny fahafatesan’i Jesosy no mampiseho ny tena fanompoana apostolika.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Mombamomba ny Papyrus 46 sy ny Codex Sinaiticus, ny toerana itahirizana azy, ny loharanon’ny sary ary ny zon’ny sary ao amin’ny lisitry ny sora-tanana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly.
  4. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
  5. E. P. Sanders, Paul: The Apostle’s Life, Letters, and Thought (Fortress Press, 2015).
Adiresy ofisialin’ny pejy