Taratasy nosoratan’i Paoly · Pauline Letters · Torolalana mifototra amin’ny porofo

Ny sora-tanan’ny taratasin’i Paoly

Tsy misy tavela eto afa-tsy kopia ireo taratasy rehetra. Ny Papyrus 46, izay tranainy indrindra, dia natao manodidina ny taona 200 taor. J.K.: mampiseho fa efa niely ho fitambarana ireo taratasy izy, nefa tsy manaporofo izay nanoratra azy.

Noforonin’i Thomas Diong sy tantanany · Nohavaozina tamin’ny 10 Oktobra 2026

Fanontanian’ny mpamaky

Firy taona ireo kopia tranainy indrindra amin’ny taratasin’i Paoly, ary inona marina no porofo omeny?

Ny kopia tranainy indrindra mitahiry ampahany lehibe amin’ny fitambaran’ny taratasy paolinina dia ny Papyrus 46, natao manodidina ny taona 200 taor. J.K., tokony ho taonjato iray sy tapany taorian’ny nanoratana azy tamin’ny taonjato voalohany. Mitahiry taratasy hafa ny Codex Sinaiticus, Baiboly tamin’ny taonjato fahefatra. Samy manaporofo ny fisian’ny lahatsoratra, ny nanaovana azy kopia ary ny nielezany tamin’ny androny izy ireo. Tsy mamantatra ny mpanoratra taratasy iadian-kevitra anefa izy roa.

Sora-tanana vavolombelona aseho ato

Ravin’ny Papyrus 46 misokatra no asehon’ny sary: hita eo ankavia ny lahatsoratry ny Romana. Mitahiry ny faran’ny Filipiana sy ny fiandohan’ny Kolosiana koa io ravina io ihany. Nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. ilay sora-tanana. — **Romana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Chester Beatty Library, DublinRavin’ny P46 izay ahitana koa ny Filipiana sy ny KolosianaLoharanon’ny sary sy ny zoChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny 1 Korintiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **1 Korintiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Trano famakiam-bokin’ny Oniversiten’i MichiganLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny 2 Korintiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **2 Korintiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Trano famakiam-bokin’ny Oniversiten’i MichiganLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny Galatiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **Galatiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Chester Beatty Library / Oniversiten’i MichiganLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoPapyrus 46 (Chester Beatty / University of Michigan) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny Efesiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **Efesiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Trano famakiam-bokin’ny Oniversiten’i MichiganLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny Filipiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **Filipiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Chester Beatty Library, DublinLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 misy ny lahatsoratry ny Kolosiana no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 200 taor. J.K. — **Kolosiana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Chester Beatty Library, DublinLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ravin’ny Papyrus 46 no asehon’ny sary ho vavolombelon’ny fitambaran’ny taratasy ahitana ny 1 Tesaloniana; tsy milaza izany fa hita eo amin’io ravina io ny lahatsoratry ny taratasy. — **1 Tesaloniana · Papyrus 46 (P46)**tokony ho 200 taor. J.K. · Chester Beatty Library / Oniversiten’i MichiganRavin’ny Papyrus 46, vavolombelon’ny fitambaran’ny taratasy ahitana ny 1 TesalonianaLoharanon’ny sary sy ny zoPapyrus 46 (Chester Beatty / University of Michigan) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Pejin’ny Codex Sinaiticus no asehon’ny sary ho vavolombelon’ilay sora-tanana ahitana ny 2 Tesaloniana; tsy milaza izany fa hita eo amin’io pejy io ny lahatsoratry ny taratasy. — **2 Tesaloniana · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**tokony ho 350 taor. J.K. · British Library, LondresVavolombelon’io fitambaran’ny lahatsoratra io ihany · Codex SinaiticusLoharanon’ny sary sy ny zoCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Pejin’ny Codex Sinaiticus misy ny lahatsoratry ny 1 Timoty no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 350 taor. J.K. — **1 Timoty · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**tokony ho 350 taor. J.K. · British Library, LondresLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (CC0); CC0.

Pejin’ny Codex Sinaiticus misy ny lahatsoratry ny 2 Timoty no asehon’ny sary; nadika tokony ho tamin’ny taona 350 taor. J.K. — **2 Timoty · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**tokony ho 350 taor. J.K. · British Library, LondresLahatsoratra asehoLoharanon’ny sary sy ny zoCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (CC0); CC0.

Pejin’ny Codex Sinaiticus no asehon’ny sary ho vavolombelon’ilay sora-tanana ahitana ny Titosy; tsy milaza izany fa hita eo amin’io pejy io ny lahatsoratry ny taratasy. — **Titosy · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**tokony ho 350 taor. J.K. · British Library, LondresVavolombelon’io fitambaran’ny lahatsoratra io ihany · Codex Sinaiticus · sora-tanana vavolombelona iombonanaLoharanon’ny sary sy ny zoCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Pejin’ny Codex Sinaiticus no asehon’ny sary ho vavolombelon’ilay sora-tanana ahitana ny Filemona; tsy milaza izany fa hita eo amin’io pejy io ny lahatsoratry ny taratasy. — **Filemona · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**tokony ho 350 taor. J.K. · British Library, LondresVavolombelon’io fitambaran’ny lahatsoratra io ihany · Codex Sinaiticus · sora-tanana vavolombelona iombonanaLoharanon’ny sary sy ny zoCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Izay mbola tavela sy ny fotoana niaviany

Sarin’ny kopia fahiny tena voatahiry ireo sary, fa tsy sary namboarina hanahaka azy. Ny Papyrus 46, izay any amin’ny Chester Beatty Library no itahirizana ny ankamaroany, dia misy fitambaran’ny taratasin’i Paoly natao kopia manodidina ny taona 200 taor. J.K. Mitahiry taratasy hafa ny Codex Sinaiticus, Baiboly tamin’ny taonjato fahefatra. Samy porofon’ny lahatsoratra izy roa: asehony izay natao kopia sy naely, ary ny fotoana nanaovana izany.

Tsy manaporofo ny mpanoratra na ny daty nanoratana ny taratasy izy ireo. Ny kopian’ny Kolosiana tamin’ny taonjato faharoa dia manaporofo fa efa nisy ilay lahatsoratra tamin’izany, ary niely tao anatin’ny fitambaran’ny taratasy paolinina. Tsy milaza izay nitana ny penina izy. Ny fihazonana io fanavahana io ho hita maso no manan-danja kokoa noho ny sary mihitsy.

Nahoana no misy taratasy mampiasa sary iray

Taratasy telo no mampiasa sary iray avy amin’ny Codex Sinaiticus eto, ary lazain’ny karatra mazava izany. Tsy manome pejy manokana ho an’ny tsirairay amin’ireo taratasy telo ireo ny loharanon-tsary tsy voafehin’ny zon’ny mpamorona ampiasain’ny tetikasa. Ny fanolorana pejy ankapobeny telo samihafa dia hanome endrika porofo izay tsy ananantsika.

Marihina ilay sary iombonana ho kopia vavolombelona iombonana. Izay mety ho toa famerimberenana àry dia lasa fampianarana: mbola voatahiry miaraka ao amin’ny kôdeksa iray ireo taratasy, nanaovan’ireo mpanao kopia iray ihany. Raha tena misy takelaka mifanandrify aminy, toy ny takelaka iray miforitra ho ravina roa ao amin’ny Papyrus 46 izay mitahiry ny faran’ny Filipiana sy ny fiandohan’ny Kolosiana, dia asehon’ny sary io takelaka io ary hazavain’ny fanamarihana izay ao anatiny.

Fanontaniana mahazatra

Firy taona ny kopia tranainy indrindra amin’ny taratasin’i Paoly?

Ny Papyrus 46 dia tombanana ho tamin’ny taona 200 taor. J.K., mety ho am-polony taona vitsivitsy aloha na aoriana. Any amin’ny Chester Beatty Library ao Dublin no misy ny ankamaroany, ary any amin’ny Oniversiten’i Michigan ny takelaka hafa. Mahasoa ny fahitana fa efa natambany ho kôdeksa ny taratasin’i Paoly: efa niely ho fitambarana izy ireo tamin’ny taona 200 teo ho eo.

Manaporofo ve ny sora-tanana fahiny fa i Paoly no nanoratra ilay taratasy?

Tsia. Ny kopian’ny Kolosiana tamin’ny taonjato faharoa dia manaporofo fa efa nisy ilay lahatsoratra tamin’izany ary niely tao anatin’ny fitambaran’ny taratasy paolinina. Tsy milaza izay namorona azy izy. Ny sora-tanana no mirakitra ny fampitana; ny mpanoratra kosa dia dinihina amin’ny fiteny, ny toe-javatra ary ny fijoroana vavolombelona ivelany.

Nahoana no mampiasa sary iray ny taratasy telo?

Tsy manome pejy manokana ho an’ny tsirairay amin’ireo taratasy telo ireo ny loharanon-tsary tsy voafehin’ny zon’ny mpamorona ampiasain’ny tetikasa. Ny famoronana sary ankapobeny telo samihafa dia hampiseho porofo tsy ananantsika. Marihin’ny karatra àry fa iombonana ilay sary: fantatry ny mpamaky fa voatahiry miaraka ao amin’ny kôdeksa iray ireo taratasy, nanaovan’ireo mpanao kopia iray ihany.

Inona marina ny P46?

Ny P46 no fanafohezana mahazatra an’ny Papyrus 46, kôdeksan’ny taratasin’i Paoly natao kopia manodidina ny taona 200 taor. J.K. Izy no kopia tranainy indrindra mitahiry ampahany lehibe amin’ny fitambaran’ny taratasy paolinina. Ahitana ny Romana, Hebreo, 1 Korintiana, 2 Korintiana, Galatiana, Efesiana, Filipiana, Kolosiana ary ampahany simba amin’ny 1 Tesaloniana ireo takelaka mbola tavela, ary misy tsy hita amin’ny tendrony roa.

Boky sy loharano nampiasaina

Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.