Barua za Paulo · Mwongozo unaotegemea ushahidi

Hati za kale za barua za Paulo

Kila barua hapa imehifadhiwa kama nakala tu. Ya kale zaidi kati ya hizi, Papyrus 46, ilinakiliwa karibu mwaka 200 BK: ni ya mapema vya kutosha kuonyesha kwamba barua hizi tayari zilisambazwa kama mkusanyo, lakini haitoi ushahidi wa nani aliyeziandika.

Imeundwa na kuhaririwa na Thomas Diong · Imesasishwa 11 Oktoba 2026

Swali la msomaji

Nakala za kale zaidi za barua za Paulo zina umri gani, na zinathibitisha nini hasa?

Nakala ya kale zaidi yenye sehemu kubwa ya mkusanyo wa barua zinazohusishwa na Paulo ni Papyrus 46, ya karibu mwaka 200 BK: takribani karne moja na nusu baada ya kuandikwa kwa barua katika karne ya kwanza. Codex Sinaiticus ya karne ya nne huhifadhi nyingine. Zote huthibitisha kuwepo, kunakiliwa na kusambazwa kwa maandishi; hakuna inayotambua mwandishi wa barua inayobishaniwa.

Hati za kale zinazoonyeshwa katika mradi

Karatasi iliyokunjwa yenye kurasa nne ya Papyrus 46 ikiwa imefunguliwa — nakala ya kale zaidi iliyohifadhiwa ya barua za Paulo, ya karibu mwaka 200 BK. Ukurasa wake wa kushoto una Warumi 11 kwa herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial; karatasi hiyohiyo halisi pia huhifadhi mwisho wa Wafilipi na mwanzo wa Wakolosai. Wino wa kahawia uliofifia juu ya mafunjo yaliyokolea rangi kwa umri. — **Warumi · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · Chester Beatty Library, DublinKaratasi moja ya P46 yenye pia Wafilipi na WakolosaiChanzo cha picha na hakiChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Papyrus 46, folio 79v — 1 Wakorintho 2:11–3:5, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK; safu moja ya herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya mafunjo yaliyochakaa. — **1 Wakorintho · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · University of Michigan LibraryMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Papyrus 46, folio 142r — 2 Wakorintho 11:33–12:9, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK; maandishi ya Kigiriki ya aina ya uncial juu ya mafunjo ya kale. — **2 Wakorintho · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · University of Michigan LibraryMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Karatasi ya Papyrus 46 inayoonyesha barua ya Paulo kwa Wagalatia, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK; maandishi ya Kigiriki kwa wino wa kahawia juu ya mafunjo. — **Wagalatia · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · Chester Beatty / University of MichiganMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiPapyrus 46 (Chester Beatty / University of Michigan) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Papyrus 46, folio 157v — Waefeso 6:8–18, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK; safu ya herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya mafunjo yaliyokolea rangi kwa umri. — **Waefeso · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · University of Michigan LibraryMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiUniversity of Michigan Library (P.Mich.inv. 6238) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Papyrus 46 — mistari ya mwisho ya Wafilipi 4 (Paulo akilishukuru kanisa la Filipi kwa zawadi yao), kwa herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya mafunjo, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK. — **Wafilipi · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · Chester Beatty Library, DublinMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Papyrus 46 — kichwa “Kwa Wakolosai” (ΠΡΟϹ ΚΟΛΑϹϹΑΕΙϹ) na mstari wa kwanza wa Wakolosai, kwa herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya mafunjo, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK. — **Wakolosai · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · Chester Beatty Library, DublinMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiChester Beatty Library, Dublin — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Karatasi ya Papyrus 46 — mkusanyo wa kale zaidi uliohifadhiwa wa barua za Paulo, unaojumuisha 1 Wathesalonike; iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK, maandishi ya Kigiriki kwa wino juu ya mafunjo. — **1 Wathesalonike · Papyrus 46 (P46)**karibu 200 BK · Chester Beatty / University of MichiganKaratasi ya Papyrus 46 kutoka kwenye mkusanyo unaojumuisha 1 WathesalonikeChanzo cha picha na hakiPapyrus 46 (Chester Beatty / University of Michigan) — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Ukurasa wa Codex Sinaiticus, yenye nakala ya kale zaidi iliyo kamili ya Agano Jipya la Kikristo, iliyonakiliwa karibu mwaka 350 BK; safu nne za herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya ngozi ya kuandikia. Kodeksi hii moja huhifadhi 2 Wathesalonike, Tito na Filemoni — ukurasa huohuo huwakilisha zote tatu. — **2 Wathesalonike · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**karibu 350 BK · British Library, LondonHati inayoshuhudia maandishi, inayotumiwa kwa barua kadhaa · Codex SinaiticusChanzo cha picha na hakiCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Codex Sinaiticus — ukurasa wenye 1 Timotheo 1 na 2, iliyonakiliwa karibu mwaka 350 BK; safu za maandishi ya Kigiriki ya aina ya uncial juu ya ngozi ya kuandikia. — **1 Timotheo · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**karibu 350 BK · British Library, LondonMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (CC0); CC0.

Codex Sinaiticus — ukurasa ambapo 1 Timotheo inaishia na 2 Timotheo inaanza, iliyonakiliwa karibu mwaka 350 BK; maandishi ya Kigiriki ya aina ya uncial juu ya ngozi ya kuandikia. — **2 Timotheo · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**karibu 350 BK · British Library, LondonMaandishi ya barua yanaonekanaChanzo cha picha na hakiCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (CC0); CC0.

Ukurasa wa Codex Sinaiticus, yenye nakala ya kale zaidi iliyo kamili ya Agano Jipya la Kikristo, iliyonakiliwa karibu mwaka 350 BK; herufi kubwa za Kigiriki za aina ya uncial juu ya ngozi ya kuandikia. Kodeksi hii moja huhifadhi 2 Wathesalonike, Tito na Filemoni — ukurasa huohuo huwakilisha zote tatu. — **Tito · Codex Sinaiticus (Codex Sinaiticus)**karibu 350 BK · British Library, LondonHati inayoshuhudia maandishi, inayotumiwa kwa barua kadhaa · Codex Sinaiticus · hati inayoshuhudia barua kadhaaChanzo cha picha na hakiCodex Sinaiticus, British Library — via Wikimedia Commons (public domain); Public domain.

Kilichohifadhiwa na umri wake

Picha hapa ni za nakala halisi zilizohifadhiwa, si michoro ya nakala zinazodhaniwa. Papyrus 46, inayohifadhiwa kwa kiasi kikubwa katika Chester Beatty Library, ina mkusanyo wa barua za Paulo wa karibu mwaka 200 BK. Codex Sinaiticus, Biblia ya karne ya nne, huhifadhi nyingine. Zote ni mashahidi wa maandishi: zinaonyesha kilichokuwa kinanakiliwa na kusambazwa, na umri wa mzunguko huo.

Hazithibitishi uandishi, wala tarehe ya kuandikwa kwa barua. Nakala ya karne ya pili ya Wakolosai huonyesha kwamba barua hiyo ilikuwepo na ilisambazwa ndani ya mkusanyo wa barua zinazohusishwa na Paulo kufikia wakati huo. Haisemi nani alishika kalamu. Kuonyesha tofauti hiyo ni muhimu zaidi kuliko picha zenyewe.

Kwa nini baadhi ya barua hutumia picha moja?

Barua tatu hapa hutumia picha moja ya Codex Sinaiticus, na kadi hueleza hivyo badala ya kuficha. Hakuna ukurasa wa kila moja ya barua hizo tatu katika chanzo kilicho katika milki ya umma kinachotumiwa na mradi huu. Kuunda picha tatu tofauti za kurasa zisizohusiana kungeashiria ushahidi ambao haupo.

Picha hiyo huwekewa alama ya shahidi wa hati anayetumiwa pamoja. Hii hubadilisha kitu kinachoonekana kurudiwa kuwa jambo la kujifunza: barua hizi zimehifadhiwa pamoja katika kodeksi moja, zilizonakiliwa na wanakili walewale. Karatasi halisi ya hati yenye barua husika inapopatikana, kama karatasi iliyokunjwa yenye kurasa nne ya Papyrus 46 yenye mwisho wa Wafilipi na mwanzo wa Wakolosai, sehemu iliyokatwa katika picha huonyesha karatasi hiyo na maelezo hutaja kilichomo.

Maswali ya kawaida

Nakala ya kale zaidi ya barua za Paulo ina umri gani?

Papyrus 46 huwekwa karibu mwaka 200 BK, kwa tofauti inayowezekana ya miongo michache. Inahifadhiwa kwa kiasi kikubwa katika Chester Beatty Library huko Dublin, na karatasi nyingine katika University of Michigan. Ni kodeksi iliyokusanya barua za Paulo, jambo lenyewe lenye maana: kufikia mwaka 200 BK, barua hizi tayari zilikuwa zikisambazwa kama mkusanyo.

Je, hati ya mapema inathibitisha kwamba Paulo aliandika barua?

Hapana; tofauti hiyo inapaswa kudumishwa. Nakala ya karne ya pili ya Wakolosai huonyesha kwamba barua hiyo ilikuwepo na ilisambazwa ndani ya mkusanyo unaohusishwa na Paulo kufikia wakati huo. Haisemi nani aliiandika. Hati za kale ni ushahidi wa upitishaji wa maandishi; hoja za uandishi hutumia lugha, mazingira na ushuhuda wa nje.

Kwa nini barua tatu hutumia picha moja?

Hakuna ukurasa wa kila moja ya barua hizo tatu katika chanzo kilicho katika milki ya umma kinachotumiwa na mradi huu. Kuunda picha tatu tofauti za kurasa zisizohusiana kungeashiria ushahidi usiopo. Kadi husema kuwa picha hutumiwa pamoja, jambo linalofundisha kwamba barua hizi zimehifadhiwa pamoja katika kodeksi moja, zilizonakiliwa na wanakili walewale.

P46 ni nini hasa?

P46 ni kifupisho cha kawaida cha Papyrus 46, kodeksi ya papyrus yenye barua za Paulo, iliyonakiliwa karibu mwaka 200 BK. Ndiyo shahidi wa kale zaidi mwenye sehemu kubwa ya mkusanyo huu. Karatasi zilizohifadhiwa zina Warumi, Waebrania, 1 Wakorintho, 2 Wakorintho, Wagalatia, Waefeso, Wafilipi na Wakolosai, pamoja na sehemu iliyoharibika ya 1 Wathesalonike, huku mwanzo na mwisho vikiwa na sehemu zilizopotea.

Vitabu na vyanzo vilivyotumika

Matendo 7–28, Swahili Union Version, 1997. Swahili Union Version (SUV), © 1952, 1997 Bible Society of Tanzania and Bible Society of Kenya. All rights reserved. Vifungu huonyeshwa hapa kwa marejeo tu, bila maandishi ya Biblia. Angalia chanzo
Warumi hadi Filemoni, Swahili Union Version, 1997. Swahili Union Version (SUV), © 1952, 1997 Bible Society of Tanzania and Bible Society of Kenya. All rights reserved. Vifungu huonyeshwa hapa kwa marejeo tu, bila maandishi ya Biblia. Angalia chanzo
Mpangilio wa mradi wenye matukio 67, unaolinganisha Matendo na barua na kuonyesha wazi tarehe zinazobishaniwa.