I Paoly tao Efesosy

Ny tontolo manodidina ilay dia

Ny Asan’ny Apostoly dia manasongadina ny fahagagana teo imason’ny vahoaka sy ny korontana nifandray tamin’i Artemisy; ny taratasy ho an’ny Korintiana kosa dia mampiseho fifandirana nampahory izay nitranga tany ivelan’ilay tanàna. Ity torolalana ity dia mampitaha ny tantara sy ny taratasin’i Paoly rehefa miresaka zava-nitranga iray ihany izy ireo. Avahany ny zavatra ambaran’ny lahatsoratra sy ny daty ary ny lalana nofidina mba handaminana azy ireo.

I Efesosy, izay iray amin’ireo tanàna lehibe tao amin’ny faritanin’i Asia sady nisy ny tempoly lehiben’i Artemisy, no lasa foiben’i Paoly nandritra ny fijanonany lava indrindra voatantara. Misy tranga roa manamarika fiovana manodidina ny fahatongavany ao amin’ny Asan’ny Apostoly: i Apolosy, lehilahy nahay nandaha-teny avy any Aleksandria, dia nampianarin’i Prisila sy i Akyla tamin’ny fomba feno kokoa; ary nisy antokon’olona izay tsy nahalala afa-tsy ny batisan’i Jaona nandray ny Fanahy Masina. Nampianatra tao amin’ny synagoga i Paoly, ary rehefa nihamafy ny fanoherana dia nampianatra isan’andro tao amin’ny efitranon’i Tyrano.

Ny Asan’ny Apostoly dia manasongadina ny fisehon’ny hery teo imason’ny vahoaka. Lazainy fa nandritra ny roa taona teo ho eo dia nandre ny hafatra ny mponina rehetra tao amin’ny faritanin’i Asia. Nisy fanasitranana niavaka; resy ireo mpamoaka demonia nitety toerana, nantsoina hoe zanak’i Skeva, rehefa nampiasa tsy araka ny tokony ho izy ny anaran’i Jesosy; ary maro tamin’ireo mpanao ody no nandoro ampahibemaso ny bokiny lafo vidy. Asehon’ny tantara ho toeram-pifandonan’ny hery i Efesosy, izay nanosihan’ny hafatra ireo fomba fanao ara-pivavahana sy ara-barotra taloha.

Izay asehon’ny loharano

Lasa nisy lafiny ara-toekarena sy ara-piarahamonina ilay fifandirana. Nampitandrina ireo mpanao asa tanana namany i Demetrio, mpanefy volafotsy nahazo tombony tamin’ny fanaovana toerana masina kely ho an’i Artemisy, fa nandrahona ny asan’izy ireo sy ny voninahitr’ilay andriamanibavy ny fitorian’i Paoly. Nisy vahoaka nameno ny teatra sy niantsoantso nandritra ny ora maro ho an’i Artemisy an’ny Efesiana. Nampitony azy ireo ihany ny mpitan-tsoratry ny tanàna tamin’ny fampahatsiahivana fa misy fitsarana azon’izy ireo aleha ary mety hiampangana azy ireo ho mpanao korontana. Tsy niseho teo anatrehan’ilay fivoriam-bahoaka i Paoly tenany.

Ny taratasin’i Paoly dia mampiseho tantara sarotra kokoa nitranga tany ivelan’ilay tanàna. Avy tao Efesosy na ny manodidina azy izy no nifandray an-taratasy tamin’i Korinto. Ny taratasy ho an’ny Korintiana dia miresaka fisaratsarahana, fitsidihana nampahory, taratasy nosoratana tao anatin’ny fahoriana ary iraka toa an’i Timoty sy i Titosy nalefa mba hanarenana ny fifandraisana. Mifantoka amin’ny zava-nitranga tao Efesosy ny Asan’ny Apostoly, ka zara raha miresaka ireo ahiahy ireo. Ny taratasy kosa no mampiseho ny fahasahiranana tamin’ny fikarakarana ny fiangonana izay tsy lazain’ny tantara.

Ireo taona tao Efesosy dia mampifandray ny fampianarana maharitra tao amin’ny faritanin’i Asia sy ny fifanoratana sarotra ary ny dia izay nitondra an’i Paoly niverina nankany Jerosalema. Avadik’ilay traikefa mampiditra ny mpamaky ao anatin’ny tantara ho seho sy fihetsika io filaharan-javatra io, fa ny torolalana ara-tantara kosa no mbola fototra arahina momba ny porofo sy ny zavatra tsy azo antoka.

Izay mbola iadian-kevitra

Misy mpikaroka mihevitra fa i Paoly dia nigadra tao Efesosy nandritra ireo taona ireo, ary mametraka eto ny taratasy toa ny Filipiana na ny Filemona, fa tsy tany Roma. Fanatsoahan-kevitra anefa no iorenan’izany hevitra izany. Mbola iadian-kevitra koa ny filaharana sy ny isan’ny fitsidihan’i Paoly sy ny taratasiny ho an’i Korinto. Raisin’ny torolalana ho tranga voatantara mazava ny fanompoana tao Efesosy sy ny krizy nifandray tamin’i Artemisy, fa asehony ho fanontaniana mbola misokatra kosa ireo fandrafetana indray ny tantara ireo.