I Paoly tao Atena sy Korinto

Ny toe-javatra manodidina ny dia

Tsy azo ampitahaina tsotra ho tsy fahombiazana sy fahombiazana ilay lahateny voalamina tsara tao amin’ny Areopago sy ilay fanompoana lava sady sarotra tao Korinto. Ampitahain’ity torolalana ity amin’ny taratasin’i Paoly ilay fitantarana, amin’izay misy ifandraisany. Avahany izay lazain’ny lahatsoratra sy ny daty ary ny lalana nofidina handaharana ny zava-nitranga.

Tao Atena, dia nalahelo sy tezitra i Paoly noho ilay tanàna feno sampy, ka nifampiresaka sy nandresy lahatra tao amin’ny synagoga sy teny an-tsena isan’andro, izay nihaonany tamin’ny filozofa epikoreanina sy stoika. Rehefa nentina tao amin’ny Areopago izy, dia niainga tamin’ny alitara ho an’andriamanitra tsy fantatra, nitanisa poeta grika momba ny fifandraisam-piaviana eo amin’ny olombelona sy ny andriamanitra, ary nitodika tamin’ny fibebahana sy ny fitsarana ho avy izay nohamafisin’ny lehilahy iray natsangan’Andriamanitra tamin’ny maty. Rehefa voatonona ny fitsanganana amin’ny maty, dia nisy naneso ary nisy nangataka hihaino bebe kokoa.

Voafetra nefa tena nisy ny vokatra tao Atena. Manonona an’i Dionysio, mpikambana tao amin’ny filankevitry ny Areopago, sy vehivavy atao hoe Damary ho anisan’ireo nino ny Asan’ny Apostoly. Matetika vakina ho fampisehoana ny fahaizana mandaha-teny ilay seho, na ho tsy fahombiazana raha oharina amin’i Korinto, nefa tsy asehon’ny lahatsoratra ho fandresena na faharesena izy. Nampifanaraka ny fanombohan’ny lahateniny tamin’ny mpihaino ivelan’ny synagoga i Paoly, sady nitazona ny fitsanganana amin’ny maty ho ivon’ny hafatra, ary niforona ny fiarahamonina kely iray.

Izay asehon’ny loharano

Hafa ny haben’ny asa sy ny fahasarotana tao Korinto. Nihaona tamin’i Akyla sy Prisila i Paoly, izay vao noroahina avy tany Roma tamin’ny fitondran’i Klaodio, ary niara-niasa tamin’izy ireo ho mpanao lay. Rehefa tonga avy any Makedonia i Silasy sy Timoty, dia nanokana ny tenany tanteraka tamin’ny fitoriana izy. Ny fanoherana tao amin’ny synagoga no nitarika azy ho ao an-tranon’i Titio Josto, teo akaiky. Na i Krispo, lehiben’ny synagoga, aza dia nino, ary nisy fahitana nanome toky an’i Paoly fa manana olona maro ao amin’io tanàna io Andriamanitra.

Naharitra valo ambin’ny folo volana ny fijanonana, izay ampy hananganana fiarahamonina lehibe. Notaritaritina teo anatrehan’i Galiona prokonsily i Paoly, nefa nandà ny hitsara izay noheveriny ho adihevitra anatiny momba ny lalàna Jiosy izy. Ny fotoam-piasan’i Galiona, izay napetraky ny soratra voasokitra tao Delfy manodidina ny taona 51–52 taor. J.K., no fototra hamaritana ny daty eo amin’ny fiainan’i Paoly amin’ny ankapobeny. Avy ao Kenkrea, seranana atsinanan’i Korinto, izy no niainga an-tsambo nankany Syria tatỳ aoriana.

Lasa fototra amin’ny famaritana ny daty sy foibe lehibe nanoratan’i Paoly sy nanohizany ny iraka i Korinto. Mamadika io fizotry ny zava-nitranga io ho seho sy fivezivezena ilay traikefa mampiditra ny mpamaky ao anatin’ny tantara, fa ity torolalana ara-tantara ity kosa no mijanona ho fototra handanjana ny porofo sy ny tsy fahazoana antoka.

Izay mbola iadian-kevitra

Mihoatra izay tohanan’ny porofo ny fiheverana an’i Atena ho tsy fahombiazana ara-paikady izay nahitsin’i Paoly tao Korinto. Ny toe-javatra sy ny faharetan’ny asa no ampitahain’ny loharano, fa tsy fomba iray nilaozana. Manome daty mafy orina tsy fahita matetika ilay soratra voasokitra momba an’i Galiona, nefa mbola dinihina ny tena fifandraisany amin’ny fiandohana na ny fiafaran’ny fijanonan’i Paoly tao Korinto. Heverin’ity torolalana ity ho matanjaka io fototra io, fa ny filaharana amin’ny antsipiriany eo amin’ireo zava-nitranga manodidina azy kosa dia raisiny ho fanarenana ara-tantara.