Mankanesa amin’ny votoaty
PLTaratasy nosoratan’i Paoly
Malagasy
Midira ao amin’ny tantara →

Torolalana momba ny taratasy · tokony ho 50–51 taor. J.K.

1 Tesaloniana

Tokony hovakina ho taratasy ho an’ny fiaraha-monina iray voafaritra ny 1 Tesaloniana, vao raisina ho fitambarana teny nalaina misaraka.

Noforonin’i Thomas Diong sy tantanany · Nohavaozina tamin’ny

Valiny mivantana

Nahoana i Paoly no nanoratra ny 1 Tesaloniana, ary inona amin’ny toe-javatra na ny mpanoratra azy no mbola iadian-kevitra?

Mampahery fiangonana vao niforona iharan’ny fanerena ny 1 Tesaloniana, amin’ny fankasitrahana, fiarovana ny fanompoana, fahamasinana, fifampaherezana ary fanantenana ho an’ny mpino efa nodimandry.

Manome sary velona momba ny fiahiana ny fiangonana ny taratasy, nefa tsy tatitra feno momba ny fanontanian’ny Tesaloniana rehetra.

Daty
tokony ho 50–51 taor. J.K.

Haavon’ny fahazoana antoka Voalaza mazava

Avy amin’ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy no anorenana indray ny filaharana marina momba an’i Atena, Korinto ary ny dian’i Timoty.
Toerana
Korinto

Haavon’ny fahazoana antoka Voalaza mazava

Avy amin’ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy no anorenana indray ny filaharana marina momba an’i Atena, Korinto ary ny dian’i Timoty.
Mpandray

Fiangonana vao naorina any Tesalonika, miatrika fanoherana ary mianatra miaina amin’ny fanantenana, no mpandray.

Toe-javatra

Manome toky ny fiangonana ny fitiavany i Paoly, mampirisika faharetana sy fiainana iombonana masina ary mampionona ireo malahelo noho ny mpino nodimandry.

Dia

I Paoly tao Atena sy Korinto

Ny Asan’ny Apostoly sy ny dia

Mitantara ny asa fitoriana tany Tesalonika sy ny fijanonan’i Paoly tany Korinto ny Asan’ny Apostoly, fa ny 1 Tesaloniana kosa miresaka ny fiverenan’i Timoty nitondra vaovao.

Talohan’izay sy taorian’izay

  • Voalaza mazava
  • Tsoahina avy amin’ny porofo
  • Tsy azo antoka

  1. tokony ho 50 taor. J.K.

    Nosakanan’ny Fanahy Masina tsy hitory tany Asia izy ireo; tany Troasy i Paoly no nahita lehilahy avy any Makedonia tao amin’ny fahitana, ary nanomboka ny fitantarana mampiasa ny hoe izahay.

    Frygia · Galatia · Mysia · Troasy

    Voalaza mazava

  2. tokony ho 50 taor. J.K.

    Niondrana avy tany Troasy ho any Samotrakia sy Neapolia, avy eo nandeha an-tanety ho any Filipy: nino i Lydia, nafahana ny ankizivavy andevo, nokapohina sy nogadraina i Paoly sy Silasy, voavonjy ny mpiambina ny fonja, ary niorina ny fiangonana.

    Samotrakia · Neapolia · Filipy

    Voalaza mazava

  3. tokony ho 50 taor. J.K.

    Nifanakalo hevitra nandritra ny Sabata telo tany Tesalonika izy; nino ny sasany, ary notaritaritina teo anatrehan’ny mpitsara i Jasona.

    Amfipolia · Apolonia · Tesalonika

    Voalaza mazava

  4. tokony ho 50 taor. J.K.

    Nandray ny teny tamin’ny fo misokatra ny mponina tany Beria ary nandinika ny Soratra Masina isan’andro; tonga ny mpanohitra ka nalefa nankany amin’ny toerana hafa i Paoly.

    Beria

    Voalaza mazava

  5. tokony ho 50 taor. J.K.

    Ny lahateny tao amin’ny Areopago: ilay Andriamanitra tsy fantatra, ny fibebahana ary ny fitsanganana amin’ny maty.

    Atena

    Voalaza mazava

  6. tokony ho 50–52 taor. J.K.

    Nihaona tamin’i Akyla sy Prisila izy, nifanakalo hevitra tao amin’ny synagoga, ary nijanona valo ambin’ny folo volana tany Korinto.

    Korinto

    Voalaza mazava

  7. tokony ho 51/52 taor. J.K.

    Nentina teo anatrehan’i Galiona izy, izay nandà ny raharaha: teboka lehibe hamaritana ny fizotry ny fotoana.

    Korinto

    Voalaza mazava
1 Tesaloniana — Talohan’izay sy taorian’izay1. tokony ho 50 taor. J.K.: Nosakanan’ny Fanahy Masina tsy hitory tany Asia izy ireo; tany Troasy i Paoly no nahita lehilahy avy any Makedonia tao amin’ny fahitana, ary nanomboka ny fitantarana mampiasa ny hoe izahay. 2. tokony ho 50 taor. J.K.: Niondrana avy tany Troasy ho any Samotrakia sy Neapolia, avy eo nandeha an-tanety ho any Filipy: nino i Lydia, nafahana ny ankizivavy andevo, nokapohina sy nogadraina i Paoly sy Silasy, voavonjy ny mpiambina ny fonja, ary niorina ny fiangonana. 3. tokony ho 50 taor. J.K.: Nifanakalo hevitra nandritra ny Sabata telo tany Tesalonika izy; nino ny sasany, ary notaritaritina teo anatrehan’ny mpitsara i Jasona. 4. tokony ho 50 taor. J.K.: Nandray ny teny tamin’ny fo misokatra ny mponina tany Beria ary nandinika ny Soratra Masina isan’andro; tonga ny mpanohitra ka nalefa nankany amin’ny toerana hafa i Paoly. 5. tokony ho 50 taor. J.K.: Ny lahateny tao amin’ny Areopago: ilay Andriamanitra tsy fantatra, ny fibebahana ary ny fitsanganana amin’ny maty. 6. tokony ho 50–52 taor. J.K.: Nihaona tamin’i Akyla sy Prisila izy, nifanakalo hevitra tao amin’ny synagoga, ary nijanona valo ambin’ny folo volana tany Korinto. 7. tokony ho 51/52 taor. J.K.: Nentina teo anatrehan’i Galiona izy, izay nandà ny raharaha: teboka lehibe hamaritana ny fizotry ny fotoana.
  1. Frygia · Galatia · Mysia · Troasytokony ho 50 taor. J.K.
  2. Samotrakia · Neapolia · Filipytokony ho 50 taor. J.K.
  3. Amfipolia · Apolonia · Tesalonikatokony ho 50 taor. J.K.
  4. Beriatokony ho 50 taor. J.K.
  5. Atenatokony ho 50 taor. J.K.
  6. Korintotokony ho 50–52 taor. J.K.
  7. Korintotokony ho 51/52 taor. J.K.

Izay asehon’ny lahatsoratra mazava

Mampahery fiangonana vao niforona iharan’ny fanerena ny 1 Tesaloniana, amin’ny fankasitrahana, fiarovana ny fanompoana, fahamasinana, fifampaherezana ary fanantenana ho an’ny mpino efa nodimandry.

1 Tesaloniana 1:1–10 · 1 Tesaloniana 2:17–3:13; 4:1–5:11

Manome sary velona momba ny fiahiana ny fiangonana ny taratasy, nefa tsy tatitra feno momba ny fanontanian’ny Tesaloniana rehetra.

Fiangonana vao naorina any Tesalonika, miatrika fanoherana ary mianatra miaina amin’ny fanantenana, no mpandray.

1 Tesaloniana 1:1–10 · 1 Tesaloniana 1:1; 3:1–6

Tsy tanisain’ny taratasy avokoa ny vondrona mivory an-trano na ny fanerena rehetra avy amin’ny tanàna.

Manome toky ny fiangonana ny fitiavany i Paoly, mampirisika faharetana sy fiainana iombonana masina ary mampionona ireo malahelo noho ny mpino nodimandry.

1 Tesaloniana 2:17–3:13; 4:1–5:11 · 1 Tesaloniana 1:1–10

Tsy azo fantarina mihoatra ny valiny ao amin’ny taratasy ilay fanontaniana marina nahatonga ny fizarana momba ny maty.

I Paoly, i Silvano, i Timoty, Tesalonika ary Atena no mampiseho ny elanelana nisy teo amin’ny mpiahy sy ny fiangonana.

1 Tesaloniana 1:1; 3:1–6 · 1 Tesaloniana 1:1–10 · 1 Tesaloniana 3:1–6

Mbola mila aorina indray ny lalana marin’i Timoty teo anelanelan’i Atena sy ny toerana nisy an’i Paoly.

Tsy misy adihevitra lehibe momba ny nanoratan’i Paoly mivantana azy, ary matanjaka ny toerana Korinto sy ny taona 50–51, na dia daty tombanana ao anatin’ny dia faharoa aza.

1 Tesaloniana 3:1–6

Mety hisy daty akaiky hafa ao anatin’ny fijanonana tany Korinto, nefa tsy manova ny tontolo ara-tantara ankapobeny.

Olona sy toerana

  • Paolympanoratra sady mpitory nanorina ny fiangonana
  • Silasympiara-miasa voatonona anarana
  • Timotympiara-miasa niverina nitondra vaovao avy any Tesalonika

Tesalonika · Korinto · Atena

Fanorenana indray ny tantara heverina ho azo inoana indrindra

Fanorenana ara-tantara matanjaka ny Korinto, manodidina ny taona 50–51 taorian’i Kristy, rehefa niverina nitondra vaovao avy any Tesalonika i Timoty, nandritra ny dia faharoa.

1 Tesaloniana 3:1–6

Avy amin’ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy no anorenana indray ny filaharana marina momba an’i Atena, Korinto ary ny dian’i Timoty.

Famakiana hafa azo inoana

Daty akaiky hafa tany Korinto

Ny filaharan’ny fotoana sasany dia mametraka ny taratasy aloha na aoriana kely nandritra ny fijanonan’i Paoly tany Korinto, ka mbola mitazona ny tontolon’ny dia faharoa.

Miova kely ny taona marina, nefa mbola anisan’ny taratasin’i Paoly tranainy indrindra voatahiry izy.

Tsoahina avy amin’ny porofo

Antony tsy itovian’ny famakiana Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasy tsy iadian-kevitra nosoratan’i Paoly ny 1 Tesaloniana, izay matetika heverina ho taratasiny tranainy indrindra voatahiry. Nosoratana tany Korinto tokony ho 50–51 taor. J.K. izy.

Loharano

Lahatsoratra fahiny

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Ny taratasin’i Paoly
  2. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Asan’ny Apostoly

Fikarohana akademika

  1. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
    • Toko 18, «1 Tesaloniana», «Fanadihadiana ankapobeny ny hafatra»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
    • Toko 18, «1 Tesaloniana», «Famintinana ny fampahalalana fototra»: «Daty» sy «Ny maha-tena izy sy ny mpanoratra»Manome fanazavan-kevitra avy amin’ny fikarohana hoenti-manombana amim-pitandremana ny fehin-kevitra aseho eto ity fizarana ity.
    • Toko 18, «1 Tesaloniana», «Ny tontolo manodidina»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
    • Toko 1, «Ny rafitry ny filaharan’ny fotoana», «Ny porofo avy amin’ny taratasin’i Paoly» sy «Ny porofo avy amin’ny Asan’ny Apostoly»Manome fanazavan-kevitra avy amin’ny fikarohana hoenti-manombana amim-pitandremana ny fehin-kevitra aseho eto ity fizarana ity.
Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4
  1. v1.2.0-evidence.20260902.4 ·
Antony tsy itovian’ny famakiana · Fitsipika momba ny fanitsiana sy ny fanavaozana

Fitaovana enti-mampianatra

Fampahafantarana fohy mifototra amin’ny loharano, hoenti-mandalina ity taratasy ity ao an-dakilasy, ao anaty vondrona na amin’ny famakiana manokana.

Drafitra fampianarana mandritra ny folo minitra

  1. Mampahery fiangonana vao niforona iharan’ny fanerena ny 1 Tesaloniana, amin’ny fankasitrahana, fiarovana ny fanompoana, fahamasinana, fifampaherezana ary fanantenana ho an’ny mpino efa nodimandry.
  2. Apetraka aorian’ny fanorenana ny fiangonana any Tesalonika sy alohan’ny nisehoana teo anatrehan’i Galiona tany Korinto ny taratasy; apetraka tsy ela taoriany ny 2 Tesaloniana amin’ny fomba nentim-paharazana.
  3. Fanorenana ara-tantara matanjaka ny Korinto, manodidina ny taona 50–51 taorian’i Kristy, rehefa niverina nitondra vaovao avy any Tesalonika i Timoty, nandritra ny dia faharoa.
  4. Ny filaharan’ny fotoana sasany dia mametraka ny taratasy aloha na aoriana kely nandritra ny fijanonan’i Paoly tany Korinto, ka mbola mitazona ny tontolon’ny dia faharoa.

Fanontaniana ifanakalozan-kevitra

  • Nahoana no nosoratana ity taratasy ity?
  • Inona no azo hamarinina, ary aiza no tsy itovian’ny famakiana amim-pitandremana?

Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4 · Fampiasana indray sy fanononana ny loharano · PaulineLetters.com

Daty
tokony ho 50–51 taor. J.K.
Toerana nanoratana
Korinto
Mpanoratra
Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa nosoratan’i Paoly
Fahatokisana ny fanombanana ny toe-javatra
Korinto, tokony ho 50–51 taor. J.K. (fanombanana miorina tsara)
Andininy fototra
Eo am-panokafana…
1 Tesaloniana 5:11 · BPFF 2011BPFF 2011 © Malagasy Bible SocietyVakio bebe kokoa ao amin’ny Bibliatodo
Sora-tanana tranainy indrindra aseho
Papyrus 46, tokony ho 200 taor. J.K.

Toe-javatra sy hevi-dehibe

Ho an’ny fiangonana tanora any Tesalonika: fampiononana momba ireo mpino efa maty.

Ho an’ny fiangonana tanora niforona nandritra ny iraka notoherina ny 1 Tesaloniana. Ampahatsiahivin’i Paoly, i Silasy ary i Timoty ny nandraisan’ny mpino tany Tesalonika ny hafany tao anatin’ny fahoriana. Mamaly ny fiampangana i Paoly amin’ny firesahana ny fitondran-tenany feno asa, fahalemem-panahy ary fandavana ny fanararaotana azy ireo. Maneho fisarahana noterena ilay fomba fiteny tena feno fitiavana: naniry hiverina i Paoly nefa tsy afaka, ka nandefa an’i Timoty mba hahafantatra raha nanozongozona ny finoany ny fanerena.

Miteraka fisaorana sy toromarika vaovao ny vaovao mampahery avy amin’i Timoty. Miantso ho amin’ny fahamasinana eo amin’ny fifandraisana ara-nofo, ny fifankatiavana, ny asa amim-pilaminana ary ny fifanajana ao amin’ny fiangonana i Paoly, nefa tsy mampiseho azy ireo ho fiangonana tsy nahomby. Betsaka amin’ny taratasy no manamafy fomba efa misy. Mifandimby amin’ny fomba fiteny mikarakara ny fiangonana ny sarin’ny fianakaviana, toy ny reny mitaiza, ray, rahalahy sy anabavy, ary ny fampahatsiahivana ny faharetana iombonan’ny fiangonana miatrika fanoherana.

Ampifandraisin’ity torolalana ity amin’ny filaharan’ny dia ny 1 Tesaloniana, satria anatin’ny tambajotra velona ny anarana, ny drafitra, ny fifandirana ary ny fiarahabana ao aminy. Ao anatin’izany fivoarana manontolo izany no vakina ny andininy fototra, 1 Tesaloniana 5:11, fa tsy ho teny filamatra misaraka.

Fizotry ny fotoana sy porofo avy amin’ny sora-tanana

Ny mpino maty talohan’ny fiverenan’i Kristy no olana maika indrindra. Manoratra i Paoly mba tsy halahelovan’ny velona tsy misy fanantenana, ary manome toky fa tsy ho ambany toerana ireo maty tafaray amin’i Kristy. Fampiononana aloha vao fandaharam-potoana ny fomba fiteny momba ny fidinana, ny trompetra ary ny fihaonana amin’ny Tompo. Manohitra ny fametrahana daty ilay fampitandremana manaraka momba ny andro tonga toy ny mpangalatra, ary mamerina ny saina amin’ny fiambenana, ny fampaherezana ary ny fikarakarana ny hafa.

Mametraka an’i Paoly any Korinto ny Asan’ny Apostoly rehefa niala tany Tesalonika, Beria ary Atena izy, ary manonona an’i Silasy sy Timoty miaraka aminy ny taratasy. Ny fiverenan’i Timoty sy ny filaharan’ny iraka dia manohana ny fanoratana tany Korinto tokony ho 50–51 taor. J.K., akaikin’ny vatofantsiky ny fotoana momba an’i Galiona izay manampy amin’ny datin’ny fijanonana. Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa i Paoly no nanoratra azy, ary heverina matetika ho fifanoratany tranainy indrindra voatahiry izy. Ireo taratasy tonga amintsika izany, fa tsy ny zavatra rehetra nosoratany.

Ny Papyrus 46 (P46), izay tombanana ho tamin’ny 200 taor. J.K. ary mifandray amin’ny Chester Beatty Library sy ny Oniversiten’i Michigan, no sora-tanana aseho ho an’ity taratasy ity. Mampiseho ravin’ny Papyrus 46 ny sary, avy amin’ny fitambarana misy ny 1 Tesaloniana. Manamarina ny fitahirizana ny lahatsoratra ao amin’izany lovantsofin’ny sora-tanana izany izy, fa tsy manaporofo ny daty na ny toerana anombanana fa nanoratana azy.

Mpanoratra sy daty

Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasy tsy iadian-kevitra nosoratan’i Paoly ny 1 Tesaloniana, izay matetika heverina ho taratasiny tranainy indrindra voatahiry. Nosoratana tany Korinto tokony ho 50–51 taor. J.K. izy.

Fanontaniana mahazatra

Oviana no nosoratana ny 1 Tesaloniana?

Tokony ho 50–51 taor. J.K., tany Korinto, ka mety ho taratasin’i Paoly tranainy indrindra voatahiry izy. Miorina tsara indrindra ny daty noho ny maha-akaiky azy ny vatofantsiky ny fotoana momba an’i Galiona. Mametraka ny fihaonan’i Silasy sy Timoty indray amin’i Paoly ao amin’io toerana io koa ny Asan’ny Apostoly.

Ny 1 Tesaloniana ve no boky tranainy indrindra ao amin’ny Testamenta Vaovao?

Azo inoana tsara izany, raha ireo taratasy no resahina. Ilaina ny fepetra: ny tranainy indrindra dia midika hoe ny tranainy indrindra tonga amintsika, fa tsy ny zavatra voalohany nosoratan’i Paoly. Mametraka ny Galatiana aloha kokoa ny famakiana sasany.

Iza no nanoratra ny 1 Tesaloniana?

I Paoly, ary voatonona miaraka aminy i Silvano sy Timoty. Anisan’ireo taratasy tsy iadian-kevitra izy ity, ary tsy misy adihevitra lehibe momba ny mpanoratra azy.

Inona no lazain’ny 1 Tesaloniana momba ny fiverenan’i Kristy?

Mamaly ny alahelo ny taratasy fa tsy ny fahalianana fotsiny. Manoratra i Paoly mba tsy hitomanian’ny velona tsy misy fanantenana, sady manome toky fa tsy ho ambany toerana ny mpino maty. Ny fampitandremana manaraka momba ny andro tonga tampoka toy ny mpangalatra dia manohitra indrindra ny fametrahana daty.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Mombamomba ny Papyrus 46 sy ny Codex Sinaiticus, ny toerana itahirizana azy, ny loharanon’ny sary ary ny zon’ny sary ao amin’ny lisitry ny sora-tanana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly.
  4. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
  5. E. P. Sanders, Paul: The Apostle’s Life, Letters, and Thought (Fortress Press, 2015).
Adiresy ofisialin’ny pejy