Mankanesa amin’ny votoaty
PLTaratasy nosoratan’i Paoly
Malagasy
Midira ao amin’ny tantara →

Torolalana momba ny taratasy · tokony ho 60–62 taor. J.K.

Filemona

Tokony hovakina ho taratasy ho an’ny fiaraha-monina iray voafaritra ny Filemona, vao raisina ho fitambarana teny nalaina misaraka.

Noforonin’i Thomas Diong sy tantanany · Nohavaozina tamin’ny

Valiny mivantana

Nahoana i Paoly no nanoratra ny Filemona, ary inona amin’ny toe-javatra na ny mpanoratra azy no mbola iadian-kevitra?

Antso manokana avy amin’i Paoly voafonja ny Filemona, mangataka an’i Filemona handray an’i Onesimosy ho rahalahy malala ao amin’ny ankohonan’ny finoana.

Tsy tantarain’ny taratasy feno ny fifandraisan’i Onesimosy tamin’i Filemona teo aloha; tokony hitandrina àry ny fanorenana ara-tantara tatỳ aoriana.

Daty
tokony ho 60–62 taor. J.K.

Haavon’ny fahazoana antoka Tsoahina avy amin’ny porofo

Ny daty omen’i Brown ho an’i Roma dia 61–63 taorian’i Kristy; naroso koa Efesosy sy Kaisaria, ary tsy manonona ny tanàna nitazonana azy ny taratasy.
Toerana
Roma, manodidina ny taona 60–62 taorian’i Kristy, no toerana nentim-paharazana tamin’ny fahababoana ampiasaina eto, matetika ampifandraisina amin’ny Kolosiana noho ny anarana sy ny tambajotra iombonana eo amin’ny fiarahabana farany.

Haavon’ny fahazoana antoka Tsoahina avy amin’ny porofo

Ny daty omen’i Brown ho an’i Roma dia 61–63 taorian’i Kristy; naroso koa Efesosy sy Kaisaria, ary tsy manonona ny tanàna nitazonana azy ny taratasy.
Mpandray

Miantefa amin’i Filemona, i Apia, i Arkipo ary ny fiangonana mivory ao an-tranony ny taratasy; sady manokana no iombonana ny antso.

Toe-javatra

Mangataka fomba vaovao handraisana an’i Onesimosy i Paoly, mampiasa fandresen-dahatra mifototra amin’ny fihavanana sy ny fiombonana fa tsy baiko mivantana.

Dia

Ny dian’i Paoly nankany Roma sy ny faharendrehan’ny sambo

Ny Asan’ny Apostoly sy ny dia

Ny fitazonana an-trano tany Roma ao amin’ny Asan’ny Apostoly no tontolon’ny tantara nentim-paharazana; ny anarana iombonana amin’ny Kolosiana kosa mampitombina ny mety ho fahababoana iray ihany.

Talohan’izay sy taorian’izay

  • Voalaza mazava
  • Tsoahina avy amin’ny porofo
  • Tsy azo antoka

  1. tokony ho 59/60 taor. J.K.

    Ny tafio-drivotra sy ny vaky sambo: velona avokoa ny olona 276 tao anaty sambo; avy eo ny kaikitry ny bibilava sy ny fanasitranana tany Malta.

    Malta

    Voalaza mazava

  2. tokony ho 60 taor. J.K.

    Avy tany Malta izy no nankany Italia ary nanaraka ny Lalana Apiana ho any Roma; tonga nitsena azy ny rahalahy.

    Malta · Syrakosa · Regioma · Potioly · Tsenan’i Apio · Tranombahiny Telo · Roma

    Voalaza mazava

  3. tokony ho 60–62 taor. J.K.

    Mifarana amin’ny fitazonana an’i Paoly tao an-trano tany Roma ny Asan’ny Apostoly. Fanarenana ara-tantara ny fampifandraisana ny taratasin’ny fahababoana amin’io fotoana io, fa tsy filazana mivantana ao amin’ny Asan’ny Apostoly.

    Roma

    Voalaza mazava

  4. tokony ho 60–62 taor. J.K.

    Milaza ny Filemona fa mandefa an’i Onesimosy hiverina any amin’i Filemona i Paoly. Mampiseho fifandraisana ny anarana iombonany amin’ny Kolosiana, nefa tsy manaporofo fandefasana niarahana, dia vita, na tanàna nigadrana.

    Tsoahina avy amin’ny porofo

  5. tokony ho 60–62 taor. J.K.

    Miresaka ny firaisana amin’i Kristy sy ny firaisan’ny Jiosy sy ny tsy Jiosy ny Efesiana. Iadian-kevitra ny hoe i Paoly mivantana ve no nanoratra azy, ny mpandray azy, ary ny toerana nigadrana.

    Tsoahina avy amin’ny porofo

  6. tokony ho 60–62 taor. J.K.

    Mampiseho ny fahababoana ho fampandrosoana ny Filazantsara ny Filipiana ary mirakitra ny hira momba an’i Kristy. Iadian-kevitra ny tanàna nigadrana.

    Tsoahina avy amin’ny porofo
Filemona — Talohan’izay sy taorian’izay1. tokony ho 59/60 taor. J.K.: Ny tafio-drivotra sy ny vaky sambo: velona avokoa ny olona 276 tao anaty sambo; avy eo ny kaikitry ny bibilava sy ny fanasitranana tany Malta. 2. tokony ho 60 taor. J.K.: Avy tany Malta izy no nankany Italia ary nanaraka ny Lalana Apiana ho any Roma; tonga nitsena azy ny rahalahy. 3. tokony ho 60–62 taor. J.K.: Mifarana amin’ny fitazonana an’i Paoly tao an-trano tany Roma ny Asan’ny Apostoly. Fanarenana ara-tantara ny fampifandraisana ny taratasin’ny fahababoana amin’io fotoana io, fa tsy filazana mivantana ao amin’ny Asan’ny Apostoly. 4. tokony ho 60–62 taor. J.K.: Milaza ny Filemona fa mandefa an’i Onesimosy hiverina any amin’i Filemona i Paoly. Mampiseho fifandraisana ny anarana iombonany amin’ny Kolosiana, nefa tsy manaporofo fandefasana niarahana, dia vita, na tanàna nigadrana. 5. tokony ho 60–62 taor. J.K.: Miresaka ny firaisana amin’i Kristy sy ny firaisan’ny Jiosy sy ny tsy Jiosy ny Efesiana. Iadian-kevitra ny hoe i Paoly mivantana ve no nanoratra azy, ny mpandray azy, ary ny toerana nigadrana. 6. tokony ho 60–62 taor. J.K.: Mampiseho ny fahababoana ho fampandrosoana ny Filazantsara ny Filipiana ary mirakitra ny hira momba an’i Kristy. Iadian-kevitra ny tanàna nigadrana.
  1. Maltatokony ho 59/60 taor. J.K.
  2. Malta · Syrakosa · Regioma · Potioly · Tsenan’i Apio · Tranombahiny Telo · Romatokony ho 60 taor. J.K.
  3. Romatokony ho 60–62 taor. J.K.
  4. Milaza ny Filemona fa mandefa an’i Onesimosy hiverina any amin’i Filemona i Paoly. Mampiseho fifandraisana ny anarana iombonany amin’ny Kolosiana, nefa tsy manaporofo fandefasana niarahana, dia vita, na tanàna nigadrana.tokony ho 60–62 taor. J.K.
  5. Miresaka ny firaisana amin’i Kristy sy ny firaisan’ny Jiosy sy ny tsy Jiosy ny Efesiana. Iadian-kevitra ny hoe i Paoly mivantana ve no nanoratra azy, ny mpandray azy, ary ny toerana nigadrana.tokony ho 60–62 taor. J.K.
  6. Mampiseho ny fahababoana ho fampandrosoana ny Filazantsara ny Filipiana ary mirakitra ny hira momba an’i Kristy. Iadian-kevitra ny tanàna nigadrana.tokony ho 60–62 taor. J.K.

Izay asehon’ny lahatsoratra mazava

Antso manokana avy amin’i Paoly voafonja ny Filemona, mangataka an’i Filemona handray an’i Onesimosy ho rahalahy malala ao amin’ny ankohonan’ny finoana.

Filemona 1:1–7 · Filemona 1:8–21

Tsy tantarain’ny taratasy feno ny fifandraisan’i Onesimosy tamin’i Filemona teo aloha; tokony hitandrina àry ny fanorenana ara-tantara tatỳ aoriana.

Miantefa amin’i Filemona, i Apia, i Arkipo ary ny fiangonana mivory ao an-tranony ny taratasy; sady manokana no iombonana ny antso.

Filemona 1:1–7 · Filemona 1:22–24

Tsy manonona ny toerana marina misy ny fiangonana mivory an-trano ny Filemona.

Mangataka fomba vaovao handraisana an’i Onesimosy i Paoly, mampiasa fandresen-dahatra mifototra amin’ny fihavanana sy ny fiombonana fa tsy baiko mivantana.

Filemona 1:8–21 · Filemona 1:1–7

Tsy mitantara mazava ny taratasy raha nandositra i Onesimosy, ahoana no nihaonany tamin’i Paoly, na inona no nitranga rehefa nalefa ny taratasy.

I Paoly, i Filemona, i Onesimosy, i Apia, i Arkipo ary i Epafra no tambajotra kely nefa velona eo amin’ny fiandohana sy ny fiarahabana farany.

Filemona 1:22–24 · Filemona 1:1–7 · Filemona 1:1, 9–10, 22–24

Mampiseho ny fifandraisana ireo olona voatonona, nefa tsy mameno ny tantaran’i Onesimosy teo aloha izay tsy voatantara.

Mbola iadian-kevitra ny fahababoana nentim-paharazana tany Roma, miaraka amin’ny mety ho Efesosy na Kaisaria.

Filemona 1:1, 9–10, 22–24

Manohana fifandraisana ny tambajotra iombonana amin’ny Kolosiana, nefa tsy manaporofo tanàna manokana nitazonana azy.

Olona sy toerana

  • Paolympanoratra voafonja
  • Filemonampandray ny antson’i Paoly
  • Onesimosyolona angatahan’i Paoly horaisin’i Filemona
  • Apiampandray voatonona anarana ao amin’ny fiangonana mivory an-trano
  • Arkipompiara-miasa voatonona anarana
  • Epaframpiara-miasa tononina anarana amin’ny fiarahabana farany

Roma · Efesosy · Kaisaria

Fanorenana indray ny tantara heverina ho azo inoana indrindra

Roma, manodidina ny taona 60–62 taorian’i Kristy, no toerana nentim-paharazana tamin’ny fahababoana ampiasaina eto, matetika ampifandraisina amin’ny Kolosiana noho ny anarana sy ny tambajotra iombonana eo amin’ny fiarahabana farany.

Filemona 1:1, 9–10, 22–24

Ny daty omen’i Brown ho an’i Roma dia 61–63 taorian’i Kristy; naroso koa Efesosy sy Kaisaria, ary tsy manonona ny tanàna nitazonana azy ny taratasy.

Famakiana hafa azo inoana

Fahababoana tany Efesosy na Kaisaria

Ny mpikaroka sasany manolotra an’i Efesosy na Kaisaria fa tsy Roma ho toerana tamin’ny fahababoana manodidina ny Filemona sy ny taratasy mifandray aminy.

Miova ny elanelana, ny daty ary ny filaharan’ny taratasy tamin’ny fahababoana, nefa tsy miova ny antso momba an’i Onesimosy.

Tsoahina avy amin’ny porofo

Antony tsy itovian’ny famakiana Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasy tsy iadian-kevitra nosoratan’i Paoly ny Filemona. Manoratra tany am-ponja momba an’i Onesimosy ho an’i Filemona sy ny mpiara-miasa aminy i Paoly. Roma no toe-javatra nampidirana am-ponja araka ny lovantsofina, na dia natolotra koa aza i Efesosy sy Kaisaria.

Loharano

Lahatsoratra fahiny

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Ny taratasin’i Paoly
  2. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.Asan’ny Apostoly

Fikarohana akademika

  1. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
    • Toko 21, «Filemona», «Fanadihadiana ankapobeny ny hafatra»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
    • Toko 21, «Filemona», «Nosoratana taiza ary oviana?»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
    • Toko 21, «Filemona», «Ny tontolo manodidina»Manome topimaso momba ireo hevitra ao amin’ny fikarohana mifandray amin’ny lohahevitra ity fizarana ity.
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
    • Toko 1, «Ny rafitry ny filaharan’ny fotoana», «Ny porofo avy amin’ny taratasin’i Paoly» sy «Ny porofo avy amin’ny Asan’ny Apostoly»Manome fanazavan-kevitra avy amin’ny fikarohana hoenti-manombana amim-pitandremana ny fehin-kevitra aseho eto ity fizarana ity.
Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4
  1. v1.2.0-evidence.20260902.4 ·
Antony tsy itovian’ny famakiana · Fitsipika momba ny fanitsiana sy ny fanavaozana

Fitaovana enti-mampianatra

Fampahafantarana fohy mifototra amin’ny loharano, hoenti-mandalina ity taratasy ity ao an-dakilasy, ao anaty vondrona na amin’ny famakiana manokana.

Drafitra fampianarana mandritra ny folo minitra

  1. Antso manokana avy amin’i Paoly voafonja ny Filemona, mangataka an’i Filemona handray an’i Onesimosy ho rahalahy malala ao amin’ny ankohonan’ny finoana.
  2. Ny filaharan’ny fotoana nentim-paharazana dia mampivondrona ny Filemona sy ny Kolosiana mandritra ny fitazonana aorian’ny fahatongavana any Roma, alohan’ny fanorenana ara-tantara aorian’ny Asan’ny Apostoly momba ny taratasy ho an’ny mpiandry fiangonana.
  3. Roma, manodidina ny taona 60–62 taorian’i Kristy, no toerana nentim-paharazana tamin’ny fahababoana ampiasaina eto, matetika ampifandraisina amin’ny Kolosiana noho ny anarana sy ny tambajotra iombonana eo amin’ny fiarahabana farany.
  4. Ny mpikaroka sasany manolotra an’i Efesosy na Kaisaria fa tsy Roma ho toerana tamin’ny fahababoana manodidina ny Filemona sy ny taratasy mifandray aminy.

Fanontaniana ifanakalozan-kevitra

  • Nahoana no nosoratana ity taratasy ity?
  • Inona no azo hamarinina, ary aiza no tsy itovian’ny famakiana amim-pitandremana?

Fanitsiana v1.2.0-evidence.20260902.4 · Fampiasana indray sy fanononana ny loharano · PaulineLetters.com

Daty
tokony ho 60–62 taor. J.K.
Toerana nanoratana
Roma araka ny lovantsofina (iadian-kevitra ny toerana nampidirana am-ponja)
Mpanoratra
Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa nosoratan’i Paoly
Fahatokisana ny fanombanana ny toe-javatra
Roma, tokony ho 60–62 taor. J.K. (iadian-kevitra ny toerana nampidirana am-ponja)
Andininy fototra
Eo am-panokafana…
Filemona 1:16 · BPFF 2011BPFF 2011 © Malagasy Bible SocietyVakio bebe kokoa ao amin’ny Bibliatodo
Sora-tanana tranainy indrindra aseho
Codex Sinaiticus, tokony ho 350 taor. J.K.

Toe-javatra sy hevi-dehibe

Taratasy fohy manokana miangavy an’i Filemona handray an’i Onesimosy ho rahalahy, rehefa tafasaraka taminy izy.

Ho an’i Filemona, i Apia, i Arkipo ary ny fiangonana mivory ao an-tranony ny Filemona. Raisin’i Paoly ho zanany i Onesimosy ary asehony fa tena akaikin’ny fony izy. Tsy mitantara ny fisarahan’i Onesimosy taloha, ny sata ara-dalàna, ny fahadisoana, ny lalan-diany na ny fomba nihaonany tamin’i Paoly ilay taratasy fohy. Ny fitantarana momba ny andevo nandositra dia fanarenana ny tantara tatỳ aoriana, fa tsy tantara lazain’ny taratasy.

Milaza i Paoly fa afaka mandidy izay mety, nefa aleony miangavy noho ny fitiavana. Milaza izy fa mandefa an’i Onesimosy hiverina amin’i Filemona, sady manantitrantitra fa tena akaikin’ny fony izy. Mangataka an’i Filemona handray azy toy ny handraisany an’i Paoly izy, ary manolotra hitondra amin’ny kaontiny izay fahavoazana na trosa rehetra.

Ampifandraisin’ity torolalana ity amin’ny filaharan’ny dia ny Filemona, satria anatin’ny tambajotra velona ny anarana, ny drafitra, ny fifandirana ary ny fiarahabana ao aminy. Ao anatin’izany fivoarana manontolo izany no vakina ny andininy fototra, Filemona 1:16, fa tsy ho teny filamatra misaraka.

Fizotry ny fotoana sy porofo avy amin’ny sora-tanana

Lehibe ara-pitondran-tena ilay antso, nefa tsy manafoana mivantana ny fanandevozana. Miangavy mba horaisina mihoatra ny sata maha-andevo azy, ho rahalahy malala, i Onesimosy. Tsy mitantara ny vokatra ara-dalàna na ny fepetra ara-piaraha-monina rehetra amin’ny fifandraisana izy. Ny heriny ara-pitondran-tena dia ao amin’ny fomba fiteny momba ny fianakaviana sy ny antso handray ilay olona, na dia tsy mitatitra ny vokatra azo tsapain-tanana aza ny taratasy.

Mifanindry amin’ny anarana ao amin’ny Kolosiana ireo anarana ao amin’ny fiarahabana farany. Ao dia voatonona miaraka i Tykiko sy Onesimosy, ary aseho ho mahatoky sy malala i Onesimosy. Manondro fifandraisana izany fifanindriana izany, nefa tsy manaporofo fandefasana iray, lalan-dia iray na tanàna nampidirana am-ponja. Roma tokony ho 60–62 taor. J.K. no toe-javatra nampidirana am-ponja araka ny lovantsofina; mbola safidy hafa i Efesosy sy Kaisaria. Momba ny fitahirizana sy ny famakiana ny fifanoratana ireo fanontaniana ireo. Tsy afaka mamaly azy amin’ny fanovana azy ho lalan-dia ny anarana iombonana. Manan-danja izany fahanginana izany.

Ny Codex Sinaiticus, izay tombanana ho tamin’ny 350 taor. J.K. ary mifandray amin’ny British Library any Londres, no sora-tanana aseho ho an’ity taratasy ity. Porofo iombonana avy amin’ny Codex Sinaiticus ny sary. Manamarina ny fitahirizana ny lahatsoratra ao amin’izany lovantsofin’ny sora-tanana izany izy, fa tsy manaporofo ny daty na ny toerana anombanana fa nanoratana azy.

Mpanoratra sy daty

Eken’ny ankamaroan’ny mpikaroka fa taratasy tsy iadian-kevitra nosoratan’i Paoly ny Filemona. Manoratra tany am-ponja momba an’i Onesimosy ho an’i Filemona sy ny mpiara-miasa aminy i Paoly. Roma no toe-javatra nampidirana am-ponja araka ny lovantsofina, na dia natolotra koa aza i Efesosy sy Kaisaria.

Fanontaniana mahazatra

Oviana no nosoratana ny Filemona?

Tokony ho 60–62 taor. J.K., amin’ny fanarenana ny tantara nentin-drazana momba ny fampidirana am-ponja tany Roma. Safidy hafa i Efesosy sy Kaisaria. Manondro fifandraisana ireo anarana iombonana amin’ny Kolosiana, nefa tsy manaporofo fandefasana niaraka.

Iza i Onesimosy?

I Onesimosy no olona raisin’i Paoly ho zanany ary tena akaikin’ny fony. Milaza i Paoly fa mandefa azy hiverina amin’i Filemona, nefa tsy manazava ny fisarahan’izy ireo taloha, ny sata ara-dalàna, ny fahadisoana na ny lalan-diany ny taratasy.

Manameloka ny fanandevozana ve ny Filemona?

Tsy mivantana. Miangavy ny Filemona mba horaisina mihoatra ny sata maha-andevo azy, ho rahalahy malala, i Onesimosy. Tsy mitantara ny vokatra ara-dalàna izy ary tsy mamaha ny hevitra ara-piaraha-monina rehetra.

Nahoana no misy taratasy fohy toy izany ao amin’ny Baiboly?

Satria mampihatra ny fiaraha-miasa, ny trosa, ny fifandraisan’ny fianakaviana ary ny fampihavanana amin’ny fifandraisan’olona voatonona anarana izy. Ny fiantsoana azy ho ady manokana momba ny fananana dia milaza bebe kokoa momba ny zava-misy ara-dalàna noho izay tantarain’ny taratasy.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  3. Mombamomba ny Papyrus 46 sy ny Codex Sinaiticus, ny toerana itahirizana azy, ny loharanon’ny sary ary ny zon’ny sary ao amin’ny lisitry ny sora-tanana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly.
  4. Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997).
  5. E. P. Sanders, Paul: The Apostle’s Life, Letters, and Thought (Fortress Press, 2015).
Adiresy ofisialin’ny pejy