Mankanesa amin’ny votoaty

Torolalana momba ny dia · manodidina ny taona 59–60 taor. J.K.

Ny dian’i Paoly nankany Roma sy ny faharendrehan’ny sambo

Ny Asan’ny Apostoly 27–28 dia mampifangaro fahatsiarovana momba ny fandehanana an-dranomasina izay tena feno antsipiriany sy tantara ara-teolojia momba ny fiarovana ny aina, izay mifarana amin’ny fitoriana ampahibemaso ao Roma.

Fanontanian’ny mpamaky

Inona ny lalana nodiavin’ny sambo nitondra an’i Paoly, ary inona no azo fantarina momba ny faharendrehany?

Ilay dia manodidina ny taona 59–60 no ampahany ao amin’ny Asan’ny Apostoly izay feno antsipiriany indrindra momba ny fandehanana an-dranomasina. Teo ambany fiambenan’i Jolio, kapiteny miaramila, i Paoly no nandeha ho mpigadra. Tao Myra izy no nifindra tamin’ny sambo mpitatitra voamadinika avy any Aleksandria. Nampitandrina izy mba tsy hanohy avy ao Seranana Tsara. Rivotra avy any avaratra atsinanana no nanosika ny sambo nandritra ny tapa-bolana, ary rendrika tany Malta izany, nefa tafavoaka velona avokoa ireo olona 276 tao anatiny.

Daty
Manodidina ny taona 59–60 taor. J.K.
Toerana
Kaisaria, Sidona, Myra, Kreta, Malta ary Roma
Andinin-tSoratra Masina fototra
Asan’ny Apostoly 27–28

Ny tontolo manodidina ilay dia

Voalaza amin’ny antsipiriany ireo seranana sy ny fifandimbiasan’ny toetrandro, nefa mbola fandrafetana indray ny tantara iadian-kevitra ny tena lalan’ilay tafio-drivotra sy ny toerana naharendrika ny sambo. Ity torolalana ity dia mampitaha ny tantara sy ny taratasin’i Paoly rehefa miresaka zava-nitranga iray ihany izy ireo. Avahany ny zavatra ambaran’ny lahatsoratra sy ny daty ary ny lalana nofidina mba handaminana azy ireo.

I Paoly dia niala tao Kaisaria ho mpigadra, teo ambany fiambenan’i Jolio, kapiteny miaramila. Nijanona tao Sidona ilay vondrona, nandeha tamin’ny lafin’i Kyprosy voaaro amin’ny rivotra ary tonga tao Myra. Tao izy ireo no nifindra tamin’ny sambo mpitatitra voamadinika avy any Aleksandria, izay ho any Italia. Nampiadana ny dia teo anoloan’i Knido sy teny amin’ny morontsirak’i Kreta ny rivotra nifanohitra, mandra-pahatongan’ny sambo tao Seranana Tsara. Miavaka ao amin’ny Asan’ny Apostoly ny habetsahan’ny seranana, ny rivotra, ny fanapahan-kevitra tao anaty sambo ary ny fiovan’ny toe-javatra voatantara.

Tao Seranana Tsara, dia nampitandrina i Paoly fa hiteraka fatiantoka ny fanohizana. Noheverina fa tsy mety hijanonana mandritra ny ririnina ilay seranana, ary nifidy ny hanandrana ilay dia fohy ho any Foiniksa ny maro an’isa. Nanosika ny sambo hiala tamin’i Kreta ny rivotra avy any avaratra atsinanana. Nofatoran’ny tantsambo ny lakana, nohamafisiny ny vatan’ny sambo, nampidininy ny fitaovan’ny lay, ary tamin’ny farany dia nariany tany an-dranomasina ny entana sy ny fitaovana. Ny fitantarana mampiasa ny hoe izahay dia mametraka mpitantara tsy voatonona anarana eo anivon’ny vondron’olona izay tsy mahafehy ny fivezivezena toy ny mahazatra intsony.

Izay asehon’ny loharano

Niova ny anjara asan’i Paoly nandritra ilay tafio-drivotra. Tsy lasa mpibaiko ny fampandehanana ny sambo izy, nefa nanambara fa ho velona izy ireo ary nampirisika ny vondrona hihinana. Ampifandraisin’ny Asan’ny Apostoly ny fampanantenana avy amin’Andriamanitra sy ny fihetsika mahazatra: mbola nandrefy ny halalin’ny rano ny tantsambo, nandatsaka vatofantsika izy ireo, nosakanana ny fikasana handositra tamin’ny lakana, nozaraina ny sakafo ary nesorina ny entana mba hanamaivana ny sambo talohan’ny nanandramana ho tonga teny amoron-tanety. Amin’ny alalan’ny fanapahan-kevitry ny olona no itantarana ny fiarovana ny aina, fa tsy ho fiarovana tsy haharendrika ny sambo mihitsy.

Nidona tamin’ny toerana marivo na vatohara ny sambo ka vaky, nefa tonga teny an-tanety avokoa ireo olona 276. Tamin’izay ihany vao notononin’ny tantara hoe Malta ilay nosy. Mbola iadian-kevitra ny tena toerana naharendrika ny sambo: avy amin’ny lovantsofina ny helodranon’i Masindahy Paoly, fa tsy zavatra voaporofon’ny lahatsoratra. Koa amim-pahatokisana no amaritan’ny sarintany an’i Malta, fa izay helodrano voafaritra tsara na lalan’ny tafio-drivotra kosa dia asehony ho fandrafetana indray ny tantara. Mampiseho dingana mifanesy eny afovoan-dranomasina izy mba hampahatsapa ny faharetan’ny dia, nefa tsy milaza fa manana fahalalana marina toy ny GPS.

I Paoly dia tonga velona tao Roma, teo ambany fiambenana. Ny Asan’ny Apostoly dia tsy mifarana amin’ny didim-pitsarana momba azy na ny fahafatesany, fa amin’ny fitohizan’ny hafatra tsy misy sakana. Avadik’ilay traikefa mampiditra ny mpamaky ao anatin’ny tantara ho seho sy fihetsika io filaharan-javatra io, fa ny torolalana ara-tantara kosa no mbola fototra arahina momba ny porofo sy ny zavatra tsy azo antoka.

Izay mbola iadian-kevitra

Rehefa afaka telo volana, i Paoly dia nandeha tamin’ny sambo hafa avy any Aleksandria, ka nandalo tao Syrakosa, Regioma ary Potioly. Nihaona tamin’ny mpino teny amin’ny Lalana Apiana izy avy eo, talohan’ny nidirany tao Roma. Notazonina teo ambany fiambenana nandritra ny roa taona izy, nandray mpitsidika ary nitory ny fanjakana. Mifarana ny Asan’ny Apostoly alohan’ny valin’ny fitsarana, ny fanafahana mety ho nitranga tatỳ aoriana na ny fahafatesany ho maritiora. Manan-danja io fomba famaranana ny asa soratra io: maneho ny tsy fisian’ny sakana ny teny farany. Izay fitantarana ny dia na ny fahafatesan’i Paoly taorian’izay dia miankina amin’ireo taratasy heverina ho nosoratana tatỳ aoriana, ny fandrafetana indray ny tantara ary ny lovantsofin’ny fiangonana.

Fanontaniana mahazatra

Inona ny lalana nodiavin’i Paoly nankany Roma?

Avy tao Kaisaria nankany Myra, tamin’ny alalan’i Sidona sy ny lafin’i Kyprosy voaaro amin’ny rivotra, ary tao izy ireo no nifindra tamin’ny sambo mpitatitra voamadinika. Avy eo dia nandalo teo anoloan’i Knido, nanodidina an’i Kreta nankany Seranana Tsara, ary natosiky ny tafio-drivotra niankandrefana hatrany Malta. Nitohy tamin’ny alalan’i Syrakosa sy Potioly nankany Roma ilay dia.

Taiza no rendrika ny sambo nitondra an’i Paoly?

Tany Malta, izay tsy tononin’ny Asan’ny Apostoly ny anarany raha tsy taorian’ny faharendrehan’ny sambo. Araka ny lovantsofina dia tao amin’ny helodranon’i Masindahy Paoly no nitrangan’izany, nefa tsy manondro helodrano iray ny lahatsoratra. Koa amim-pahatokisana no amaritan’ity tetikasa ity ilay nosy, fa asehony ho fandrafetana indray ny tantara kosa izay toerana voafaritra kokoa.

Tafavoaka velona tamin’ny faharendrehan’ny sambo ve ny olona rehetra?

Milaza ny Asan’ny Apostoly fa tonga teny an-tanety avokoa ireo olona 276 tao anaty sambo. Asehon’ny tantara amim-pitandremana miaraka amin’ny fampanantenana fa ho velona izy ireo ny asa mahazatra ataon’ny tantsambo: fandrefesana ny halalin’ny rano, fandatsahana vatofantsika ary fanamaivanana ny sambo. Tsy asehony ho fiarovana tsy haharendrika ny sambo mihitsy ilay famonjena.

Nahoana ny Asan’ny Apostoly 27 no tena feno antsipiriany?

Tena feno antsipiriany ny Asan’ny Apostoly 27. Miavaka ao amin’io boky io ny habetsahan’ny seranana, ny rivotra, ny fanapahan-kevitra tao anaty sambo ary ny fiovan’ny toe-javatra voatantara. Mivadika ho fitantarana mampiasa ny hoe izahay ilay ampahany, nefa tsy manondro ilay mpitantara ny lahatsoratra, ary tsy ampy izy irery hamaritana ny fifandraisan’io mpitantara io amin’ny endrika farany ananan’ny Asan’ny Apostoly.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  3. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  4. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
Adiresy ofisialin’ny pejy