Mankanesa amin’ny votoaty

Torolalana momba ny dia · tokony ho 34–46 taor. J.K.

Ny fiovam-po sy ny fanompoana tany am-piandohana

Niforona nandritra ireo taona tsy dia voarakitra, tamin’ny fifandraisana mbola nampisy adihevitra, ary noho ny fanohanan’i Ananiasy sy Barnabasy, ny iraka ampahibemaso nataon’i Paoly.

Fanontanian’ny mpamaky

Inona no nitranga teo anelanelan’ilay zava-nitranga tany Damaskosy sy ny dia misionera voalohany nataon’i Paoly?

Ireo taona teo anelanelan’i Damaskosy sy Antiokia no kely indrindra ny fitantarana momba azy, nefa anisan’ny nanan-danja indrindra teo amin’ny fiainan’i Paoly. Nankany Arabia izy, niverina tao Damaskosy, nandositra tao anaty sobika nampidinina teny amin’ny manda, nitsidika an’i Jerosalema rehefa afaka telo taona, ary avy eo tsy dia re intsony nandritra ny efa ho folo taona tany Syria sy Kilikia, mandra-pahatongan’i Barnabasy haka azy.

Daty
tokony ho 34–46 taor. J.K.
Toerana
Damaskosy, Arabia, Jerosalema, Tarsosy ary Antiokia
Andinin-tSoratra Masina fototra
Asan’ny Apostoly 9:19–30; 11:25–30; Galatiana 1:15–24

Ny toe-javatra manodidina ny dia

Fintinin’ny Asan’ny Apostoly ny filaharan’ny zava-nitranga, fa ny Galatiana kosa manasongadina an’i Arabia, ireo telo taona, ary ny fifandraisana voafetra voalohany teo amin’i Paoly sy ny mpitarika tao Jerosalema. Ampitahain’ity torolalana ity amin’ny taratasy ilay fitantarana, amin’izay misy ifandraisany. Avahany izay lazain’ny lahatsoratra sy ny daty ary ny lalana nofidina handaharana ny zava-nitranga.

Tao Damaskosy, dia nitory an’i Jesosy avy hatrany tao amin’ny synagoga i Saoly, ary nahatalanjona an’ireo nahalala ny tanjony io fiovana io. Vetivety dia nisy fanoherana. Mitantara tetika hamonoana azy ny Asan’ny Apostoly; manampy ny fitantaran’i Paoly ao amin’ny 2 Korintiana fa niambina ny tanàna hisambotra azy ilay etnarka teo ambany fahefan’i Areta mpanjaka, ary nandositra tamin’ny fampidinana azy tao anaty sobika tamin’ny manda izy. Olona samihafa no lazain’ireo fitantarana roa fa nanenjika azy, nefa samy mitahiry ilay fandosirana niavaka izy ireo.

Manome izay tsy voalazan’ny Asan’ny Apostoly ny Galatiana. Milaza i Paoly fa tsy naka hevitra tamin’olombelona taorian’ny fiantsoana azy, fa nankany Arabia ary niverina tao Damaskosy. Rehefa afaka telo taona vao niakatra tany Jerosalema izy mba hitsidika an’i Kefasy, ka nijanona niaraka taminy nandritra ny dimy ambin’ny folo andro. Tsy nahita apostoly hafa izy, afa-tsy i Jakoba, rahalahin’ny Tompo. Asongadiny fa fanambarana no nahazoany ny Filazantsarany, fa tsy fanirahana nataon’olombelona.

Izay asehon’ny loharano

Lafiny hafa no asongadin’ny Asan’ny Apostoly amin’ny fitantarana ny fahatongavana tao Jerosalema: natahotra an’i Saoly ny mpianatra mandra-pandraisan’i Barnabasy azy sy niantohany azy teo anatrehan’ny apostoly. Rehefa nisy fandrahonana tany koa, dia nalefan’ny mpino tany Tarsosy izy. Ilay fivezivezena iray ihany no resahin’ireo fitantarana roa, nefa samy hafa ny tanjony: ny iray miaro ny niavian’ny Filazantsaran’i Paoly, ny iray kosa mitantara ny fomba nandraisana fahavalo natahorana ho isan’ny fiarahamonina.

Nifarana tao Antiokia ireo taona tsy dia nahenoana momba azy. Nitady an’i Saoly tany Tarsosy i Barnabasy ary nitondra azy ho ao amin’ilay fiarahamonina mifangaro izay nitombo, toerana nilazan’ny Asan’ny Apostoly fa niantsoana ny mpianatra voalohany hoe kristianina. Avy tao izy roa lahy no nitondra fanampiana noho ny mosary tany Jodia. Io fe-potoana folo taona eo ho eo io no mampifandray an’i Damaskosy amin’ny dia misionera voalohany, nefa saika tsy voarakitra ny antsipiriany momba azy.

Mitahiry ireo fitantarana roa ny fizotry ny fotoana narafitra tamim-pitandremana, nefa tsy milaza fa ampy hamenoana ny fivezivezena rehetra tsy voarakitra ireo tanjona samihafa ananany. Mamadika io fizotry ny zava-nitranga io ho seho sy fivezivezena ilay traikefa mampiditra ny mpamaky ao anatin’ny tantara, fa ity torolalana ara-tantara ity kosa no mijanona ho fototra handanjana ny porofo sy ny tsy fahazoana antoka.

Izay mbola iadian-kevitra

Mbola iadian-kevitra ny isan’ny fitsidihana voalohany nataon’i Paoly tany Jerosalema sy ny tanjony, satria samy hafa ny fanisan’ny Asan’ny Apostoly sy ny Galatiana azy. Mbola fanarenana ara-tantara ny fampifandraisana ilay fitsidihana nitondrana fanampiana noho ny mosary tamin’ny fihaonana resahin’i Paoly, sy ny fametrahana ireo telo taona ary ireo efatra ambin’ny folo taona tatỳ aoriana ao amin’ny Galatiana eo amin’ny filaharan’ny Asan’ny Apostoly. Mitahiry ireo fijoroana vavolombelona roa ity torolalana ity, nefa tsy manery azy ireo ho lalana iray tsy misy elanelana.

Fanontaniana mahazatra

Inona no nataon’i Paoly taorian’ny fiovam-pony?

Tsy araka izay toa lazain’ny Asan’ny Apostoly raha vakina irery ihany. Milaza ao amin’ny Galatiana i Paoly fa nankany Arabia izy, niverina tao Damaskosy, ary rehefa afaka telo taona vao nitsidika an’i Jerosalema. Fintinin’ny Asan’ny Apostoly ny fitantarana; ny taratasy kosa no manome io elanelam-potoana io.

Hafiriana ireo taona tsy dia nahenoana momba an’i Paoly?

Araka ny kajy mahazatra, dia folo taona eo ho eo no elanelan’ilay zava-nitranga teny amin’ny lalana mankany Damaskosy sy ny fifindrany tany Antiokia. Saika tsy misy voarakitra momba izany, afa-tsy ny fisiany tany Syria sy Kilikia. Mahavariana io tsy fisian’ny fitantarana io, raha jerena ny lanja mety ho nananan’izany fotoana izany tamin’ny famolavolana azy.

Nahoana i Paoly no nandositra tao Damaskosy tao anaty sobika?

Satria nampidi-doza ny vavahady ny fanoherana. Resahin’i Paoly ilay governora teo ambany fahefan’i Areta izay niambina ny tanàna; ny Asan’ny Apostoly kosa mitantara fa nampidina azy tamin’ny varavarana teo amin’ny manda ny mpianatra. Iray amin’ireo zava-nitranga vitsy resahina ao amin’ny Asan’ny Apostoly sy ao amin’ny taratasy iray izany.

Iza no nampiverina an’i Paoly ho amin’ny fanompoana?

I Barnabasy, indroa. Izy no niantoka an’i Paoly tao Jerosalema rehefa natahotra azy ny mpianatra, ary tatỳ aoriana nankany Tarsosy mba hitondra azy ho any Antiokia. Maro tamin’ny zava-nitranga taorian’izany no niankina tamin’ny fahavononan’olona iray handray izany risika izany.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  3. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  4. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
Adiresy ofisialin’ny pejy