Inona ny toe-javatra valian’ny Kolosiana, ary inona amin’ny toe-javatra na ny mpanoratra azy no mbola iadian-kevitra?
Tsy azo aorina indray amim-pahazoana antoka ny fampianarana valian’ny taratasy, satria lafiny iray ihany no ao amin’ny fanoritsoritany.
Asan’ny Apostoly 27:13–28:10 · Asan’ny Apostoly 28:11–15 · Asan’ny Apostoly 28:16–31 · Kolosiana 4:7–18; Filemona 10–24 · Efesiana 1–6; 3:1; 6:20–21 · Filipiana 1:12–26; 2:5–30; 4:10–20
Izay mbola tsy azo antoka
Roma, manodidina ny taona 60–62 taorian’i Kristy, no toerana nentim-paharazana tamin’ny fahababoana ampiasaina eto, matetika ampifandraisina amin’ny Filemona sy ny tambajotran’i Tykiko sy Onesimosy eo amin’ny famaranana.
Ny daty omen’i Brown ho an’i Roma dia 61–63 taorian’i Kristy; mbola mety ho toerana nitazonana azy Efesosy sy Kaisaria, ary iadian-kevitra ny nanoratan’i Paoly mivantana azy.
Anisan’ny taratasy heverin’ny lovantsofina fa nosoratan’i Paoly ny Kolosiana, nefa manohitra ny nanoratany azy mivantana ny mpikaroka sasany noho ny fomba fanoratra sy ny fifantohana ara-teolojia. Ny hafa kosa mihevitra fa mifanaraka amin’ny toe-javatra vaovao, ny mpiara-miasa na ny mpitan-tsoratra ireo fahasamihafana ireo.
Asan’ny mpiara-miasa tamin’i Paoly: Ny mpikaroka sasany mihevitra fa mpiara-miasa akaiky tamin’i Paoly no nanoratra ny Kolosiana, nifototra tamin’ny heviny sy ny tambajotrany. Miova ny fifandraisana amin’ny asa nataon’i Paoly manokana, nefa mbola hita ny fijoroan’ny taratasy ho vavolombelona momba ny tambajotran’i Kolosy.
Toerana hafa tamin’ny fahababoana: Na i Paoly no nanoratra azy mivantana na tsia, mety hapetraka tany Efesosy na Kaisaria fa tsy tany Roma ny fahababoana ao amin’ny taratasy. Miova ny daty sy ny elanelana, nefa tsy mamaha ny fanontaniana hafa misaraka momba ny mpanoratra izany.
Loharano: An Introduction to the New Testament · Ny taratasin’i Paoly · Asan’ny Apostoly · Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly · Paul: A Critical Life
Loharano
Asan’ny Apostoly 27:13–28:10 · Asan’ny Apostoly 28:11–15 · Asan’ny Apostoly 28:16–31 · Kolosiana 4:7–18; Filemona 10–24 · Efesiana 1–6; 3:1; 6:20–21 · Filipiana 1:12–26; 2:5–30; 4:10–20
- An Introduction to the New Testament
Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997). Toko 27, «Kolosiana», «Fanadihadiana ankapobeny ny hafatra»; Toko 27, «Kolosiana», «Nosoratana taiza ary oviana?»; Toko 27, «Kolosiana», «Ny tontolo manodidina»; Toko 27, «Kolosiana», «I Paoly ve no nanoratra ny Kolosiana?»
- Ny taratasin’i Paoly
Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.
- Asan’ny Apostoly
Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.
- Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly
Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
- Paul: A Critical Life
Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996). Toko 1, «Ny rafitry ny filaharan’ny fotoana», «Ny porofo avy amin’ny taratasin’i Paoly» sy «Ny porofo avy amin’ny Asan’ny Apostoly»
Tohizo ny fikarohana
Fantaro i Kristy amin’ny alalan’ny Soratra Masina, ny tantara ary ny fianarana amim-pitandremana.
Midira ao amin’ny tantara