Mankanesa amin’ny votoaty

Torolalana momba ny dia · manodidina ny taona 57 taor. J.K.

Ny fisamborana an’i Paoly tao Jerosalema

Ny tsaho, ny maha-izy azy ny olona ary ny herisetra nataon’ny vahoaka no nitarika ny fisamborana an’i Paoly, ary ny fitazonana azy teo ambany fahefana romanina no nampandroso ny tantara nankany Roma.

Fanontanian’ny mpamaky

Nahoana i Paoly no nosamborina tao amin’ny tempolin’i Jerosalema?

Tonga tao Jerosalema manodidina ny taona 57 i Paoly, ary nandray anjara tamin’ny fombafomba fanadiovana mba hampisehoana fa nitandrina ny Lalàna izy. Nosamborina tao amin’ny tempoly izy noho ny fiampangana izay tsy voaporofo mihitsy: hoe nampiditra olona tsy Jiosy tao amin’ny tokotany anatiny. Nipoaka ny korontana. Niresaka tamin’ny vahoaka izy, nampahafantatra ny zom-pireneny romanina mba hisorohana ny kapoka, ary nampisaraka ny filan-kevitra tamin’ny resaka fitsanganana amin’ny maty.

Daty
Manodidina ny taona 57 taor. J.K.
Toerana
Jerosalema
Andinin-tSoratra Masina fototra
Asan’ny Apostoly 21:17–23:35

Ny tontolo manodidina ilay dia

Ny fiampangana an’i Paoly ho nampiditra olona tsy Jiosy tao amin’ny tokotany anatiny dia aseho ho fanatsoahan-kevitry ny vahoaka, fa tsy zavatra voaporofo. Ity torolalana ity dia mampitaha ny tantara sy ny taratasin’i Paoly rehefa miresaka zava-nitranga iray ihany izy ireo. Avahany ny zavatra ambaran’ny lahatsoratra sy ny daty ary ny lalana nofidina mba handaminana azy ireo.

Tao Jerosalema, i Jakoba sy ireo loholona dia nandray an’i Paoly, nefa nampita taminy ny tsaho fa nampianatra ireo Jiosy teo amin’ny tsy Jiosy izy mba handao an’i Mosesy. Mba hanoherana izany, dia nangataka azy hiaraka amin’ny lehilahy efatra izay nahavita voady sy handoa ny fandanian’izy ireo izy ireo, mba hampisehoana fa nitandrina ny Lalàna ny tenany. Nanaiky i Paoly. Natao hampitsahatra ny ahiahy ilay fihetsika, fa tsy hanambara fiovana teo amin’ny finoany momba ny fomba anisan’ny fiangonana ireo mpino tsy Jiosy.

Fanatsoahan-kevitra no nahatonga ny krizy. Nisy Jiosy avy tao amin’ny faritanin’i Asia, izay nahita an’i Trofimo, lehilahy avy tao Efesosy, niaraka tamin’i Paoly tao an-tanàna talohan’izany. Nihevitra izy ireo fa efa nampidiriny nihoatra ny fefy ho ao amin’ny tokotany anatiny amin’ny tempoly izao ny olona tsy Jiosy iray. Asehon’ny Asan’ny Apostoly ho eritreritr’izy ireo izany, fa tsy fihetsika voaporofo. Nisy vahoaka nisambotra an’i Paoly sy nitaritarika azy hivoaka ny tempoly raha nihidy ny vavahady. Niditra an-tsehatra niaraka tamin’ny miaramila ny komandy romanina talohan’ny namonoana azy.

Izay asehon’ny loharano

Lasa fotoana nijoroana ho vavolombelona ny fitazonana azy. Rehefa navela hiteny i Paoly, dia niteny tamin’ny vahoaka tamin’ny teny aramianina sy nitantara ny fiainany ary ny niantsoana azy. Saika hampanadihady azy amin’ny kapoka ilay komandy, nefa nijanona rehefa nilaza i Paoly fa olom-pirenena romanina hatrany am-bohoka. Nentina teo anatrehan’ny filan-kevitra i Paoly ny ampitso, ka niandany tamin’ny Fariseo momba ny fanantenana ny fitsanganana amin’ny maty. Nizara ho Fariseo sy Sadoseo ilay fivoriana noho io resaka io.

Nandritra io fotoam-pitsarana io, i Ananiasy, mpisoronabe, dia nandidy ny hikapohana ny vavan’i Paoly. Niteny mafy azy i Paoly vao nanaiky ny andraikiny. Lehilahy efapolo mahery avy eo no nianiana fa hamono azy, nefa nahalala ilay otrika ny zanaky ny iray tampo amin’i Paoly ka nampitandrina ny komandy. I Paoly dia nentina tamin’ny alina teo ambany fiambenana mafy ho any Kaisaria, ary natolotra ny governora Feliksa, niaraka tamin’ny fijoroany ho vavolombelona sy ny fiampangana izay mbola tsy voavaha.

Tafavoaka velona tamin’ny korontana sy ny teti-dratsy nanaraka izany i Paoly teo ambany fiarovan’ny Romanina. Tonga tao Kaisaria izy niaraka tamin’ny fijoroany ho vavolombelona sy ny fiampangana izay mbola tsy voavaha. Avadik’ilay traikefa mampiditra ny mpamaky ao anatin’ny tantara ho seho sy fihetsika io filaharan-javatra io, fa ny torolalana ara-tantara kosa no mbola fototra arahina momba ny porofo sy ny zavatra tsy azo antoka.

Izay mbola iadian-kevitra

Ny fiampangana fototra hoe nandoto ny tempoly i Paoly dia tsy voaporofo mihitsy ao amin’ny tantara, ary na ny mpiampanga azy aza tsy nahavita nanaporofo izany tamin’ny fotoam-pitsarana tatỳ aoriana. Tsy fantatra hoe hatraiza no nahatakaran’ilay komandy ny fifandirana ara-pivavahana, ary inona marina no noheverin’ny vahoaka fa hitany. Ny fisamborana sy ny famindrana azy dia asehon’ny torolalana ho tranga voatantara mazava, fa ny fiampangana kosa dia raisiny ho fanatsoahan-kevitra izay tsy hamafisin’ny lahatsoratra.

Fanontaniana mahazatra

Nahoana i Paoly no nosamborina tao Jerosalema?

Satria nisy vahoaka niampanga azy ho nampiditra olona tsy Jiosy tao amin’ny tempoly. Tsy milaza mihitsy ny Asan’ny Apostoly fa voaporofo io fiampangana io, ary tsy nahavita nanaporofo izany koa ireo mpiampanga tamin’ny fotoam-pitsarana tatỳ aoriana. Voatantara mazava ny fisamborana; tsy voaporofo kosa ny zavatra niampangana azy.

Inona no nitranga nandritra ny korontana tao amin’ny tempoly?

Notaritaritina hivoaka ny tempoly i Paoly ary nokapohina, mandra-pidiran’ny komandin’ny miaramila romanina sy ny tafiny an-tsehatra. Rehefa navela hiteny izy dia niteny tamin’ny vahoaka tamin’ny fitenin’izy ireo. Tony izy ireo mandra-pilazany fa nirahina ho any amin’ny tsy Jiosy izy.

Ahoana no nanampian’ny zom-pirenen’i Paoly romanina azy?

Nisoroka ny fikapohana azy izany. Teo am-piomanan’ny miaramila hanadihady azy amin’ny kapoka i Paoly no nanambara ny zom-pireneny. Nihemotra ilay komandy, izay nividy ny zom-pirenena nananany: tsy ara-dalàna na dia ilay fanadihadiana nokasaina hatao aza.

Inona no nitranga teo anatrehan’ny Synedriona?

Niandany tamin’ny Fariseo i Paoly momba ny fanantenana ny fitsanganana amin’ny maty, ka nizara ho Fariseo sy Sadoseo ilay fivoriana noho io resaka io. Rava ilay fotoam-pitsarana. Lehilahy efapolo mahery avy eo no nianiana fa hamono azy.

Boky sy loharano nampiasaina

  1. Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  2. Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly. Jereo ny loharano
  3. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.
  4. Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996).
Adiresy ofisialin’ny pejy