1 Timoty

Inona ny toe-javatra valian’ny 1 Timoty, ary inona amin’ny toe-javatra na ny mpanoratra azy no mbola iadian-kevitra?

Miankina amin’ny adihevitra momba ny nanoratan’i Paoly mivantana azy ny toerana omena ny taratasy ao amin’ny fiainany.

Kolosiana 4:7–18; Filemona 10–24 · Efesiana 1–6; 3:1; 6:20–21 · Filipiana 1:12–26; 2:5–30; 4:10–20 · 1 Timoty 1:3; Titosy 1:5; 3:12 · 1 Timoty 1–6 · Titosy 1–3

Izay mbola tsy azo antoka

Milaza ny taratasy fa nankany Makedonia i Paoly rehefa namela an’i Timoty tany Efesosy. Ny fanorenana nentim-paharazana aorian’ny Asan’ny Apostoly ampiasaina eto dia mametraka azy manodidina ny taona 62–64 taorian’i Kristy.

Tsy manonona tanàna nanoratana azy ny taratasy; tsy mitantara ny fanafahana naroso na ny dia tatỳ aoriana ny Asan’ny Apostoly. Ny filaharan’ny fotoana hafa manaiky fa i Paoly no nanoratra azy dia mametraka azy manodidina ny taona 65 taorian’i Kristy.

Anisan’ny taratasy nentin-drazana ho an’i Paoly ny 1 Timoty, nefa lavin’ny ankamaroan’ny fanadihadiana mitsikera ny nanoratan’i Paoly azy mivantana noho ny voambolana, ny fandaminana ny fiangonana ary ny fahasarotan’ny fampifanarahana ny toe-javatra amin’ny Asan’ny Apostoly. Raha izy no nanoratra azy mivantana, dia atolotra ny fanafahana taorian’ny Asan’ny Apostoly sy fanompoana tatỳ aoriana. Tsy mitantara na ny iray na ny iray ny Asan’ny Apostoly.

Asa tatỳ aoriana ao amin’ny lovan’i Paoly: Ny ankamaroan’ny mpikaroka mampiasa fomba fandinihana mitsikera dia mihevitra ny 1 Timoty ho nosoratan’ny mpanoratra ao amin’ny lovan’i Paoly taorian’ny nahafatesany, matetika noho ny voambolana, ny fandaminam-piangonana ary ny dia. Vakiana ho tontolon’ny lahatsoratra i Makedonia sy Efesosy, fa tsy dia azo aorina indray amim-pahazoana antoka aorian’ny Asan’ny Apostoly.

Loharano: An Introduction to the New Testament · Ny taratasin’i Paoly · Asan’ny Apostoly · Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly · Paul: A Critical Life

Loharano

Kolosiana 4:7–18; Filemona 10–24 · Efesiana 1–6; 3:1; 6:20–21 · Filipiana 1:12–26; 2:5–30; 4:10–20 · 1 Timoty 1:3; Titosy 1:5; 3:12 · 1 Timoty 1–6 · Titosy 1–3

1. An Introduction to the New Testament

   Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997). Toko 30, «Taratasy ho an’ny mpiandry fiangonana: 1 Timoty», «Fanadihadiana ankapobeny ny hafatra»; Toko 30, «Taratasy ho an’ny mpiandry fiangonana: 1 Timoty», «Iza no nanoratra ny Titosy sy ny 1 Timoty?»

2. Ny taratasin’i Paoly

   Manomboka amin’ny Romana ka hatramin’ny Filemona, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.

3. Asan’ny Apostoly

   Asan’ny Apostoly 7–28, Baiboly Protestanta Malagasy 2011. Baiboly Protestanta Malagasy © 2011, Malagasy Bible Society. Fanondroana toko sy andininy ihany no omena eto, tsy lahatsoratra ara-Baiboly.

4. Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny Taratasy nosoratan’i Paoly

   Ny fizotry ny fotoana ao amin’ny tetikasa, misy teboka 67, dia mampifandray ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy ary manamarika mazava ny daty iadian-kevitra.

5. Paul: A Critical Life

   Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996). Toko 1, «Ny rafitry ny filaharan’ny fotoana», «Ny porofo avy amin’ny taratasin’i Paoly» sy «Ny porofo avy amin’ny Asan’ny Apostoly»

Tohizo ny fikarohana

• 1 Timoty: fianarana misy torolalana
• Ny Asan’ny Apostoly sy ny taratasy: diniho ny fifandraisana