کتیبهٔ گالیون در دلفی

آنچه ثابت می‌کند

نامه‌ای از کلودیوس امپراتور که در دلفی بر سنگ کنده شده، از گالیون به‌عنوان دوست امپراتور و والی نام می‌برد، در بخشی دربارهٔ کمبود شهروندان دلفی که ظاهراً او گزارش کرده بود (فعل بازسازی شده است). از نام تنها '-nios Gallion' باقی مانده است؛ 'Junius'، «دوست» و «والی» از حروف ناقص بازسازی شده‌اند، اما عموماً پذیرفته شده‌اند. دلفی در اخائیه قرار داشت، پس این نامه مستقل از اعمال رسولان تأیید می‌کند که گالیون بر اخائیه حکومت می‌کرد (اعمال رسولان ۱۸:۱۲).

عنوان‌های کلودیوس عدد ۲۶ را برای اعلام‌های او به‌عنوان imperator حفظ کرده‌اند. کتیبه‌ای از کیس بیست‌وششمین اعلام را با دوازدهمین سال اختیار تریبونی او همراه می‌کند؛ متن آبراههٔ پورتا ماجوره (CIL VI 1256؛ EDR104278) دوازدهمین سال را با بیست‌وهفتمین اعلام همراه می‌کند. از آنجا که دسائو، و به پیروی از او دایسمان (1912)، آن آبراهه را به ۱ اوت ۵۲ تاریخ‌گذاری کرد، این نامه به احتمال زیاد در هفت ماه نخست سال ۵۲ می‌گنجد؛ اواخر ۵۱ به‌کلی منتفی نیست.

هر والی معمولاً حدود یک سال خدمت می‌کرد، پس دورهٔ گالیون با نیمهٔ نخست سال ۵۲ هم‌پوشانی داشت: به احتمال زیاد ۵۱/۵۲، و شاید ۵۲/۵۳. اگر اعمال رسولان ۱۸:۱۲–۱۷ زمان دادرسی را درست قرار داده باشد، دادرسی در حدود ۵۱–۵۳ روی داده است. دایسمان (1912) از ۵۱/۵۲ دفاع کرد؛ رمزی، به گزارش دایسمان، ۵۲/۵۳ را ترجیح می‌داد.

تاسیتوس (Ann. 15.73) گالیون را برادر سنکا می‌نامد؛ سنکا (Ep. 104.1) به یاد می‌آورد که او هنگامی که تب آغاز شد، اخائیه را با کشتی ترک کرد، پس شاید دورهٔ او کوتاه شده باشد (یک استنباط). دیو (60.24.1) می‌گوید کلودیوس در سال ۴۴ میلادی ادارهٔ اخائیه را دوباره به فرماندار برگزیده با قرعه سپرد، که با عنوان والی در اعمال رسولان ۱۸:۱۲ همخوان است.

آنچه ثابت نمی‌کند

این کتیبه از پولس، یهودیان قرنتس یا هیچ دادرسی‌ای یاد نمی‌کند. این کتیبه فرماندار نام‌برده در اعمال رسولان ۱۸:۱۲ را تأیید می‌کند، نه اینکه صحنهٔ اعمال رسولان ۱۸:۱۲–۱۷ آن گونه که روایت شده رخ داده باشد.

این کتیبه تاریخ آغاز یا پایانی برای دورهٔ گالیون به دست نمی‌دهد. انتخاب میان ۵۱/۵۲ و ۵۲/۵۳ به دورهٔ معمول یک‌ساله، به زمان آغاز دوره‌ها، و به اینکه آیا نامه گالیون را والی بر سر کار می‌داند، بستگی دارد.

این کتیبه نمی‌تواند نشان دهد که دادرسی در کدام بخش از هجده ماه یا بیشترِ اقامت پولس در قرنتس روی داد (اعمال رسولان ۱۸:۱۱ و اعمال رسولان ۱۸:۱۸). بنابراین تاریخ ورود پولس به قرنتس استنباطی دیگر است.

این کتیبه نشان نمی‌دهد که اعمال رسولان ۱۸:۱–۱۸ یک دیدار پیوسته را توصیف می‌کند.

جایی که مفسران اختلاف دارند

تاریخ ۵۲ میلادی بر عدد اعلام imperator که بر سنگ باقی مانده استوار است؛ پرسش‌های باز پس از آن مطرح می‌شوند. حدّ ۱ اوت تنها در صورتی معتبر است که متن پورتا ماجوره تاریخ وقف آبراهه را بازتاب دهد (EDR آن را تنها به ۵۲/۵۳ تاریخ‌گذاری می‌کند)، و دسائو، هرچند آن را نامحتمل می‌دانست، روا می‌داشت که بیست‌وششمین اعلام در واپسین روزهای سال ۵۱ روی داده باشد. سال گالیون می‌تواند ۵۱/۵۲ یا ۵۲/۵۳ باشد. دیو (60.17.3) می‌گوید که کلودیوس در سال ۴۳ میلادی فرمان داد هر فرماندار برگزیده با قرعه پیش از نیمهٔ آوریل روم را ترک کند، که از آغازی در بهار یا اوایل تابستان حکایت دارد (یک استنباط)؛ دایسمان، به پیروی از مومزن، آغازی اسمی در ۱ ژوئیه را فرض کرد. خوانش دوم‌شخص پلاسار از سطر ۱۷، که در اینجا به گزارش الیور (1971) شناخته شده، گیرندهٔ نامه را جانشین گالیون می‌سازد. الیور یک جامعه را به‌عنوان گیرنده ترجیح می‌داد، و دیگران سطر ۱۷ را به صورت فعل εἴασε تقسیم می‌کنند که ضمیر را حذف می‌کند (دیانا، SEG 32.546؛ PHI 240472). قرار دادن دادرسی در اوایل دورهٔ گالیون، چنان که دایسمان کرد، یک استنباط است، و اینکه آیا این صحنه رخ داده است یا نه، داوری تاریخی جداگانه‌ای است.

خوانش‌های دیگر

سال گالیون ۵۲/۵۳ بود. شاید گالیون در بهار یا اوایل تابستان ۵۲ به منصب رسیده باشد و کلودیوس پیش از ۱ اوت ۵۲ نامه را نوشته باشد. در این صورت دادرسی در ۵۲ یا اوایل ۵۳ و ورود پولس به قرنتس در حدود ۵۱ روی داده است. دایسمان گزارش می‌دهد که رمزی (1909) دورهٔ ولایت را از آوریل ۵۲ تا آوریل ۵۳ و ورود پولس را در اکتبر ۵۱ قرار داد، و بابو (1911) بازه‌ای مشابه را ترجیح می‌داد.

نامه پس از پایان دورهٔ گالیون فرستاده شد. پلاسار، به گزارش الیور (1971)، سطر ۱۷ را چنان تقسیم کرد که ضمیر دوم‌شخص مفرد به دست آید و گیرنده فردی باشد، احتمالاً جانشین گالیون، که به او گفته می‌شود گالیون چه گزارش کرده بود. این امر سال گالیون را ۵۱/۵۲ و دادرسی را در ۵۱ یا اوایل ۵۲ قرار می‌دهد. الیور در این خوانش تردید داشت، زیرا کلودیوس هنوز گالیون را والی می‌خواند، و تقسیم دیانا از این سطر ضمیر را حذف می‌کند.

اعمال رسولان ۱۸ دو دیدار را درهم می‌آمیزد. دانفرید، لودمان و هرد (به گزارش فلوز 2005) اعمال رسولان ۱۸ را ترکیبی از دو دیدار از قرنتس می‌دانند و ماجرای گالیون را در دیدار دوم قرار می‌دهند؛ در این صورت کتیبه تاریخ دادرسی را تعیین می‌کند، نه تاریخ ورود پولس را. فلوز پاسخ می‌دهد که این ماجرا احتمالاً به دیدار نخست تعلق دارد: اگر سوستانیس در اعمال رسولان ۱۸:۱۷ در فرستادن اول قرنتیان شریک بوده باشد (اول قرنتیان ۱:۱)، دشوار است که این ماجرا را پس از آن نامه تاریخ‌گذاری کنیم.

منصب تأییدشده، صحنه اثبات‌نشده. خواننده‌ای شکاک می‌تواند بپذیرد که گالیون در حدود همین زمان بر اخائیه حکومت می‌کرد و همچنان اعمال رسولان ۱۸:۱۲–۱۷ را چارچوب‌بندی لوقا برای داستان قرنتس بداند. دایسمان گزارش می‌دهد که لوازی دادرسی را، اگر تاریخی باشد، به ۵۲ یا اوایل ۵۳ تاریخ‌گذاری کرد. کتیبه منصب و تاریخ تقریبی را روشن می‌کند؛ اینکه آیا رویداد رخ داده است یا نه، به ارزیابی جداگانه‌ای از اعمال رسولان نیاز دارد.