Tsy maintsy manaiky famorana ve ny mpino Jentilisa mba ho isan’ny vahoakan’Andriamanitra tanteraka?
Mamaly krizy momba ny hoe mila ny famorana sy ny lalàna ho fepetra hahatongavana ho mpikambana feno ve ny mpino Jentilisa ny Galatiana. Manantitrantitra i Paoly fa raisina amin’ny alalan’i Kristy sy ny finoana ny teny fikasan’Andriamanitra, fa tsy azo amin’ny fanekena izany fepetra manavaka izany. Lasa fanompoana amim-pitiavana amin’ny alalan’ny Fanahy ny fahafahana. Mahakasika ny fahamarinan’ny filazantsara sy ny fiaraha-misakafo ny fahamaikan’ny hafatra ao amin’ilay taratasy, fa tsy fahazoan-dalana hankahala ny Jodaisma.
Galatiana 1:1–24 · Galatiana 2:1–21 · Galatiana 3:1–29 · Galatiana 4:1–31 · Galatiana 5:1–26 · Galatiana 6:1–18
Vakio ao anatin’ny toe-javatra nisy azy ny taratasy
Eken’ny mpikaroka maro fa i Paoly no nanoratra azy. Mbola iadian-kevitra ny toerana nisy ny mpandray sy ny daty: samy hafa ny fampifandraisan’ireo fanorenana ara-tantara momba an’i Galatia Atsimo sy Galatia Avaratra ilay taratasy amin’ny Asan’ny Apostoly sy ny fitsidihan’i Paoly an’i Jerosalema. Porofo fototra ny fitantaran’i Paoly ny fiainany, nefa mila fanazavana ny fampifandraisana ny fitsidihana tsirairay amin’ny Asan’ny Apostoly. Amin’ny alalan’ny valin’i Paoly no ahafantarantsika ilay adihevitra; tsy azo averina fantarina tsotra izao avy amin’ny fehezanteny rehetra laviny ny fampianaran’ireo mpanohitra manontolo.
Galatiana 1:1–2:14
Loharano: Galatiana · An Introduction to the New Testament
Araho ny fizotran’ny fanazavana
Miaro ny iraka nomena an’i Paoly sy mampiseho ny fahatapahan’ny fiombonana amin’ny fiaraha-misakafo ny toko 1–2. Manazava avy amin’i Abrahama sy ny teny fikasana ary ny lalàna sy ny fananganana ho zanaka ny toko 3–4. Manazava ny fahafahana ho fiainana tarihin’ny Fanahy, mitondra ny enta-mavesatry ny hafa sy manao soa, ny toko 5–6. Iadian’ny Kristianina ny lafiny sasany amin’ny fanamarinana sy ny anjara asan’ny lalàna mbola mitohy; ampiraisin’ity fianarana ity ny fahasoavana sy ny finoana an’i Kristy ary ny fitiavana miasa, fa tsy ataony sary mihoa-pampana ireo Jiosy mpanohitra an’i Paoly.
Galatiana 3:1–4:31 · Galatiana 5:1–6:18
Loharano: Galatiana
Fotoana fandalinana
01Ny filazantsara sy ny fiantsoana an’i Paoly
Galatiana 1:1–24
Ny fiandohana izay maika tsy toy ny mahazatra dia mitohy amin’ny fanenjehana nataon’i Paoly taloha sy ny fiantsoan’Andriamanitra izay lazainy. Tsy manilika ny fianarana rehetra na ny fandraisana andraikitra eo anatrehan’ny fiaraha-monina ny fampiasany ny fanambarana avy amin’Andriamanitra. Araho izay lazainy momba an’i Jerosalema sy Arabia ary ireo fifandraisany tany am-boalohany, fa aza mamorona kalandrie feno momba ny diany.
Hodinihina Lafin-javatra iza amin’ny tantaran’i Paoly no manazava ny antony anohirany ny fanovana ny hafatra toriny?
Tehirizo ny toerana nijanonako02Filazantsara iombonana sy fiaraha-misakafo voazarazara
Galatiana 2:1–21
Mitantara ny fanekena ny iraka ho an’ny Jentilisa nomena azy sy ny fifanatrehany tamin’i Kefasy tany Antiokia i Paoly. Mampita hafatra momba izay tena mpikambana ny fialana amin’ny fiaraha-misakafo. Mamaly izany fisarahana azo tsapain-tanana izany ny fanazavany ny fanamarinana sy ny fiainana ao amin’i Kristy, fa tsy adihevitra manokana momba ny fihetseham-po ara-pivavahana fotsiny.
Hodinihina Inona no nasehon’ny fialana amin’ny fiaraha-misakafo, ary nahoana no nampifandraisin’i Paoly tamin’ny filazantsara izany?
Tehirizo ny toerana nijanonako03Ny teny fikasana tamin’i Abrahama sy ny lalàna
Galatiana 3:1–29
Mampiasa ny fandraisana ny Fanahy sy ny tantaran’i Abrahama i Paoly mba hanavahana ny teny fikasana sy ny lalàna. Mitohy hatramin’ny maha-izy iombonana ao amin’i Kristy izay mihoatra ny fanavahana ara-pirazanana sy ara-tsosialy ary ny lahy sy vavy ny fanazavany. Iadian’ny Kristianina ny vokany amin’ny andraikitra manokana, nefa tsy azo tohanana ny fandikana milaza fa tsy mitovy ny fahafahan’ny olona mandray famonjena.
Hodinihina Ahoana no anohiran’ny fampiasan’i Paoly an’i Abrahama ilay fepetra aroso mba hahatonga ny Jentilisa ho mpikambana?
Tehirizo ny toerana nijanonako04Avy amin’ny fitandremana ho amin’ny fananganana ho zanaka
Galatiana 4:1–31
Mampivelatra ny antson’i Paoly ny sary momba ny lova sy ny fananganana ho zanaka ary ny fanandevozana. Famakiana ara-panoharana voalaza mazava ao anatin’ny fanazavany ny fampitahana an’i Hagara sy Saraha, fa tsy fahazoan-dalana handahatra ny foko maoderina araka ny fahamboniany. Mampahatsiahy ny mpamaky ny antso manokana ataony fa ao anatin’ny fifandraisana simba antenainy haverina amin’ny laoniny no isehoan’ny adihevitra teolojika.
Hodinihina Ahoana no anazavan’ireo sary momba ny fianakaviana ny fiovana izay inoan’i Paoly fa nentin’i Kristy?
Tehirizo ny toerana nijanonako05Fahafahana voavolavolan’ny Fanahy
Galatiana 5:1–26
Samy mandrahona ny fahafahana ao amin’i Kristy ny fiheverana ny famorana ho ilaina amin’ny fanamarinana sy ny fampiasana ny fahafahana hanomezana fahafaham-po ny tena. Apetrak’i Paoly ho ivon’ny fitondran-tena kristianina ny fanompoana amim-pitiavana sy ny vokatry ny Fanahy. Maneho fomba fiainana niova ny vokatra, fa tsy teknika hahazoana fanekena.
Hodinihina Ahoana no anehoan’ny fanompoana ny hafa ny fahafahana, fa tsy ny famoizana azy?
Tehirizo ny toerana nijanonako06Mitondrà enta-mavesatra ary mahareta amin’ny fanaovan-tsoa
Galatiana 6:1–18
Ampidirina amin’ny fiainana andavanandro ny fanazavana amin’ny alalan’ny famerenana amin’ny laoniny amim-pahalemem-panahy sy ny fifampitondrana enta-mavesatra ary ny andraikitra manokana sy ny fanohanana ny mpampianatra ary ny faharetana. Mamintina ilay adihevitra ny fampifanoharana farany ny fireharehana amin’ny marika ivelany sy ny hazo fijaliana. Tsy manao ny asa fikarakarana atao amin’ny vatana ho tsy manan-danja ny fiahian’i Paoly ny famoronana vaovao.
Hodinihina Ahoana no ahafahan’ny fiaraha-monina mitondra ny enta-mavesatry ny olona iray sady mampirisika azy handray andraikitra?
Tehirizo ny toerana nijanonako1. Ny filazantsara sy ny fiantsoana an’i Paoly
Galatiana 1:1–24
Ny fiandohana izay maika tsy toy ny mahazatra dia mitohy amin’ny fanenjehana nataon’i Paoly taloha sy ny fiantsoan’Andriamanitra izay lazainy. Tsy manilika ny fianarana rehetra na ny fandraisana andraikitra eo anatrehan’ny fiaraha-monina ny fampiasany ny fanambarana avy amin’Andriamanitra. Araho izay lazainy momba an’i Jerosalema sy Arabia ary ireo fifandraisany tany am-boalohany, fa aza mamorona kalandrie feno momba ny diany.
Hodinihina Lafin-javatra iza amin’ny tantaran’i Paoly no manazava ny antony anohirany ny fanovana ny hafatra toriny?
2. Filazantsara iombonana sy fiaraha-misakafo voazarazara
Galatiana 2:1–21
Mitantara ny fanekena ny iraka ho an’ny Jentilisa nomena azy sy ny fifanatrehany tamin’i Kefasy tany Antiokia i Paoly. Mampita hafatra momba izay tena mpikambana ny fialana amin’ny fiaraha-misakafo. Mamaly izany fisarahana azo tsapain-tanana izany ny fanazavany ny fanamarinana sy ny fiainana ao amin’i Kristy, fa tsy adihevitra manokana momba ny fihetseham-po ara-pivavahana fotsiny.
Hodinihina Inona no nasehon’ny fialana amin’ny fiaraha-misakafo, ary nahoana no nampifandraisin’i Paoly tamin’ny filazantsara izany?
3. Ny teny fikasana tamin’i Abrahama sy ny lalàna
Galatiana 3:1–29
Mampiasa ny fandraisana ny Fanahy sy ny tantaran’i Abrahama i Paoly mba hanavahana ny teny fikasana sy ny lalàna. Mitohy hatramin’ny maha-izy iombonana ao amin’i Kristy izay mihoatra ny fanavahana ara-pirazanana sy ara-tsosialy ary ny lahy sy vavy ny fanazavany. Iadian’ny Kristianina ny vokany amin’ny andraikitra manokana, nefa tsy azo tohanana ny fandikana milaza fa tsy mitovy ny fahafahan’ny olona mandray famonjena.
Hodinihina Ahoana no anohiran’ny fampiasan’i Paoly an’i Abrahama ilay fepetra aroso mba hahatonga ny Jentilisa ho mpikambana?
4. Avy amin’ny fitandremana ho amin’ny fananganana ho zanaka
Galatiana 4:1–31
Mampivelatra ny antson’i Paoly ny sary momba ny lova sy ny fananganana ho zanaka ary ny fanandevozana. Famakiana ara-panoharana voalaza mazava ao anatin’ny fanazavany ny fampitahana an’i Hagara sy Saraha, fa tsy fahazoan-dalana handahatra ny foko maoderina araka ny fahamboniany. Mampahatsiahy ny mpamaky ny antso manokana ataony fa ao anatin’ny fifandraisana simba antenainy haverina amin’ny laoniny no isehoan’ny adihevitra teolojika.
Hodinihina Ahoana no anazavan’ireo sary momba ny fianakaviana ny fiovana izay inoan’i Paoly fa nentin’i Kristy?
5. Fahafahana voavolavolan’ny Fanahy
Galatiana 5:1–26
Samy mandrahona ny fahafahana ao amin’i Kristy ny fiheverana ny famorana ho ilaina amin’ny fanamarinana sy ny fampiasana ny fahafahana hanomezana fahafaham-po ny tena. Apetrak’i Paoly ho ivon’ny fitondran-tena kristianina ny fanompoana amim-pitiavana sy ny vokatry ny Fanahy. Maneho fomba fiainana niova ny vokatra, fa tsy teknika hahazoana fanekena.
Hodinihina Ahoana no anehoan’ny fanompoana ny hafa ny fahafahana, fa tsy ny famoizana azy?
6. Mitondrà enta-mavesatra ary mahareta amin’ny fanaovan-tsoa
Galatiana 6:1–18
Ampidirina amin’ny fiainana andavanandro ny fanazavana amin’ny alalan’ny famerenana amin’ny laoniny amim-pahalemem-panahy sy ny fifampitondrana enta-mavesatra ary ny andraikitra manokana sy ny fanohanana ny mpampianatra ary ny faharetana. Mamintina ilay adihevitra ny fampifanoharana farany ny fireharehana amin’ny marika ivelany sy ny hazo fijaliana. Tsy manao ny asa fikarakarana atao amin’ny vatana ho tsy manan-danja ny fiahian’i Paoly ny famoronana vaovao.
Hodinihina Ahoana no ahafahan’ny fiaraha-monina mitondra ny enta-mavesatry ny olona iray sady mampirisika azy handray andraikitra?
Loharano
Galatiana 1:1–24 · Galatiana 2:1–21 · Galatiana 3:1–29 · Galatiana 4:1–31 · Galatiana 5:1–26 · Galatiana 6:1–18
- Galatiana
Galatiana ; andalan-teny ao amin’ny Baiboly loharano voalohany (World English Bible Classic). Fanondroana ho an’ny famakiana ihany no omena; tsy misy teny avy amin’ny Baiboly averina ato amin’ity loharanom-pianarana ity.
- An Introduction to the New Testament
Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997), toko 19. Toe-javatra manodidina sy fandinihan’ny mpikaroka; tsy fanohanana ny fandikana rehetra ao amin’ity fianarana ity.
Tohizo ny fikarohana
Fantaro i Kristy amin’ny alalan’ny Soratra Masina, ny tantara ary ny fianarana amim-pitandremana.
Midira ao amin’ny tantara