Lumaktaw sa nilalaman
PLMga Sulat ni Pablo
Filipino
Pumasok sa kuwento →

Kasaysayan

Efeso

Inilalarawan ng Efeso ang iglesya bilang pinagkasundong bayan kay Cristo, lalo na ang pagsasama ng mga mananampalatayang Judio at Hentil sa isang bagong sangkatauhan.

Huling binago

I-download Mga sanggunianBasahin ang gabay

Anong kalagayan ang tinutugunan ng Efeso, at ano ang pinagtatalunan tungkol sa kalagayan o pag-akda nito?

Dahil malawak ang saklaw ng pagbati, mahirap malaman kung nagsimula ang akda bilang liham sa isang lungsod o mas malawak itong umikot.

Mga Gawa 27:13-28:10 · Mga Gawa 28:11-15 · Mga Gawa 28:16-31 · Colosas 4:7-18; Filemon 10-24 · Efeso 1-6; 3:1; 6:20-21 · Filipos 1:12-26; 2:5-30; 4:10-20

Diagram ng kronolohiya para sa Efeso, na nagpapakita ng pagkakasunod-sunod, mga petsa, at antas ng katiyakan sa buong gabay; hindi ginagawang tiyak ang mga bahaging muling binuo o pinagtatalunan.
Paunang tingin · Ipakita lahat ↗

Mga bagay na hindi pa tiyak

Ang tradisyonal na rekonstruksiyong ipinapakita rito ay naglalagay ng Efeso sa Roma noong AD 60–62 at inihahambing ito sa pagkakulong ni Pablo sa bahay sa Roma na isinasalaysay sa Mga Gawa.

Iminungkahi ang Roma, Cesarea, at Efeso, at maging ang pariralang “sa Efeso” bilang destinasyon ay hindi tiyak sa teksto sa ilang sinaunang saksi.

Bahagi ang Efeso ng tradisyonal na kalipunan ng mga liham ni Pablo, ngunit malawak na pinagtatalunan ang pag-akda rito dahil sa bokabularyo, estilo, at maunlad nitong paglalarawan sa iglesya. Kasama sa mga mungkahi si Pablo na nakakulong sa Roma at isang malapit na kasama na sumulat sa pangalan o tradisyon ni Pablo.

Pagkakasulat ng isang kasamang malapit kay Pablo: Iniuugnay ng maraming iskolar ang Efeso sa isang malapit na kasamahan ni Pablo na nagpapalawak at nagpapaunlad ng mga temang matatagpuan sa mga liham na malawak na tinatanggap na kay Pablo. Babasahin ang liham bilang mas huling akda sa tradisyong nakaugat kay Pablo, hindi bilang tuwirang liham mula kay Pablo.

Isang liham para sa maraming pamayanan: Dahil wala ang “sa Efeso” sa ilang sinaunang saksi, sinusuportahan ang pagbasa sa Efeso bilang liham na ipinapaikot sa ilang pamayanan. Nananatiling mahalagang kaugnay ang Efeso, ngunit hindi ito kailangang maging nag-iisang orihinal na patutunguhan.

Mga sanggunian: An Introduction to the New Testament · Mga liham ni Pablo · Mga Gawa · Kronolohiya ng Pauline Letters · Paul: A Critical Life

Mga sanggunian

Mga Gawa 27:13-28:10 · Mga Gawa 28:11-15 · Mga Gawa 28:16-31 · Colosas 4:7-18; Filemon 10-24 · Efeso 1-6; 3:1; 6:20-21 · Filipos 1:12-26; 2:5-30; 4:10-20

  1. An Introduction to the New Testament

    Raymond E. Brown, An Introduction to the New Testament (Doubleday, 1997). Kabanata 28, “Efeso”, “Pangkalahatang pagsusuri sa mensahe”; Kabanata 28, “Efeso”, “Para kanino at sino ang sumulat?”

  2. Mga liham ni Pablo

    Mula Roma hanggang Filemon, Magandang Balita Biblia (MBBTAG, 2012). Scripture texts are from the Magandang Balita Biblia © 2012 Philippine Bible Society, used with permission. Para lamang sa mambabasa ang mga sipi; hindi saklaw ng CC BY 4.0 ng proyekto ang teksto ng edisyong ito.

  3. Mga Gawa

    Mga Gawa 7–28, Magandang Balita Biblia (MBBTAG, 2012). Scripture texts are from the Magandang Balita Biblia © 2012 Philippine Bible Society, used with permission. Para lamang sa mambabasa ang mga sipi; hindi saklaw ng CC BY 4.0 ng proyekto ang teksto ng edisyong ito.

  4. Kronolohiya ng Pauline Letters

    Ang 67 tala ng kronolohiya ng proyekto, na pinagtutugma ang mga sanggunian sa Mga Gawa at mga liham at malinaw na minamarkahan ang mga petsang pinagtatalunan.

  5. Paul: A Critical Life

    Jerome Murphy-O’Connor, Paul: A Critical Life (Oxford University Press, 1996). Kabanata 1, “Balangkas ng kronolohiya,” “Ebidensiya mula sa mga liham ni Pablo” at “Ebidensiya mula sa Mga Gawa”

Patuloy na tumuklas

Kilalanin si Cristo sa pamamagitan ng Kasulatan, kasaysayan, at masusing pag-aaral.

Pumasok sa kuwento

JSON · Mga kagamitan