قوس احتمالی فروتنی در نامه‌هایی که به پولس نسبت داده شده‌اند

او کار را با احساس کوچکی آغاز نکرد

حدود سال ۳۳ یا ۳۴ میلادی، مرد جوانی به نام سولس در کنار صحنهٔ اعدامی در اورشلیم ایستاد و از جامه‌های سنگ‌اندازان نگهبانی کرد. اعمال رسولان می‌گوید او با آن کشتن موافق بود. اندکی بعد خانه‌به‌خانه می‌رفت و ایمانداران را بیرون می‌کشید.

حدود سه دهه بعد در گاه‌شماری سنتی، اول تیموتائوس خودتوصیفی گسترده‌تری به کار می‌برد و گوینده را نخستینِ گناهکاران می‌خواند. اینکه این سخن را شرح حال همان شخص بدانیم، به پذیرش نویسندگی مستقیم پولسی وابسته است که مورد بحث قرار دارد.

میان این دو صحنه، راه دمشق، سفر به عربستان، سه سفر بشارتی، آشوب‌ها، کشتی‌شکستگی و حبس در روم قرار دارد. نامه‌ها همچنین امکان می‌دهند خودتوصیفی گویندگانشان را در این دوره با یکدیگر مقایسه کنیم.

خودتوصیفی در اول قرنتیان (افسس، حدود ۵۴–۵۵ میلادی)

هنگامی که پولس در افسس ماندگار شد، حدود بیست سال بود که موعظه می‌کرد و میان کلیساهای قبرس، غلاطیه، مقدونیه و یونان کار کرده بود. وقتی از آنجا به کلیسای قرنتس نوشت، جایگاه خود را میان رسولان بررسی کرد.

اگر تمام این بخش خوانده شود، گوینده کسی نیست که خود را از سر عادت خوار کند؛ او حساب می‌کند. کارنامه‌اش را انکار نمی‌کند—می‌گوید بیش از همهٔ آنان کار کرده است. فقط حاضر نیست هیچ‌یک را از آنِ خود نگه دارد. آنچه از بیرون زندگیِ کاریِ خارق‌العاده‌ای به نظر می‌رسید، از درون برای او چیزی شده بود که به وی بخشیده‌اند.

خودتوصیفی در افسسیان، بر پایهٔ خوانش سنتی پولسی

در خوانش سنتی پولسی، افسسیان این خودتوصیفی را در زمینهٔ زندان قرار می‌دهد. نامه نام روم را نمی‌آورد و هم نویسندگی آن و هم مکان پیشنهادی همچنان مورد بحث‌اند.

جمله برای سرزنش خویش درنگ نمی‌کند؛ نمی‌تواند چنین کند، زیرا کوچکی فقط زمینهٔ سخن است و ادامهٔ جمله می‌گوید فیض برای انجام چه کاری داده شد. گوینده خود را کوچک‌ترینِ همهٔ قوم خدا می‌خواند و در همان دم می‌گوید فرستاده شده تا ثروت بی‌کران مسیح را به ملت‌ها بشارت دهد. برای او این دو اندیشه در کشمکش نیستند؛ یک اندیشه‌اند.

خودتوصیفی در اول تیموتائوس، بر پایهٔ خوانش سنتی پولسی

اول تیموتائوس خودتوصیفی‌ای در زمان حال به کار می‌برد. در خوانش سنتی پولسی می‌توان آن را با نامه‌های پیشین مقایسه کرد؛ اما خود متن ثابت نمی‌کند که این مرحلهٔ پایانی در زندگی پولس بوده است.

اگر این سه عبارت کنار هم گذاشته شوند، می‌توان آنها را مقایسه‌ای با دامنهٔ فزاینده خواند: کوچک‌ترین در میان رسولان، کوچک‌ترین در میان همهٔ قوم خدا و نخستین در میان گناهکاران.

این الگو به خوانش سنتیِ مجموعهٔ نامه‌ها وابسته است. این یک مقایسهٔ تفسیری است، نه توالی‌ای با تاریخ قطعی در زندگی یک شخص.

آنچه هرگز کوچک‌تر نشد

آسان است این را داستان مردی بخوانیم که آرام‌آرام فرسوده می‌شد. نامه‌ها چنین خوانشی را ناممکن می‌کنند، زیرا در کنار این فرود، چیزی هست که ذره‌ای جابه‌جا نمی‌شود. نامه به اهالی غلاطیه حتی پیش از هر سلامی چنین آغاز می‌شود:

و شاید یک سال بعد، به همان اهالی قرنتس که شنیده بودند او خود را کوچک‌ترینِ رسولان می‌خواند، یکی از شگفت‌ترین جمله‌های نامه‌هایش را نوشت؛ زیرا جایگاه و ناچیزی را بی‌هیچ تردیدی یکجا نگه می‌دارد.

در هیچ چیز کمتر نیست، و با این همه هیچ است. پولس در این میان تناقضی نمی‌دید و همین تمایز نکتهٔ اصلی این قوس است. آنچه پیوسته کوچک‌تر می‌شد برآورد او از خودش جدا از فیض بود؛ آنچه هرگز کوچک نشد یقین او به کاری بود که به او سپرده شده بود. فروتنی او هرگز نگاهی پست به دعوتش نبود؛ نگاهی والا به کسی بود که او را خوانده بود.

نویسندگی مستقیم پولسیِ دو نامه از سه نامهٔ این مقایسه—افسسیان و اول تیموتائوس—مورد بحث است. بنابراین این الگو خوانشی سنتی از مجموعهٔ نامه‌هاست، نه گاه‌شماریِ اثبات‌شده‌ای از زندگی درونی پولس.

خودتان مسیر را بپیمایید

این گفته‌ها از نامه‌هایی می‌آیند که جایگاه‌هایشان از نظر شواهد یکسان نیست: اول قرنتیان پیوند استواری با افسس دارد؛ روم برای افسسیان و زمینه‌ای پس از اعمال رسولان برای اول تیموتائوس بازسازی‌های سنتی‌اند. نقشه برای یک خوانش زمینه فراهم می‌کند؛ انتساب یا مکان نگارش هر نامه را اثبات نمی‌کند.

این مکان‌ها را به‌عنوان زمینهٔ نامه‌ها دنبال کنید و پرسش‌های متفاوتِ نویسندگی و تاریخ‌گذاری آنها را آشکار نگه دارید؛ مسیر را زندگی‌نامه‌ای قطعی نپندارید.