آخرین سفر پولس به اورشلیم

سفر در بستر تاریخی

اعمال رسولان هشدارهای نبوتی را بازگو می‌کند، بی‌آنکه آنها را منع الهی بداند؛ ازاین‌رو تصمیم پولس بار عاطفی و الهیاتی خود را حفظ می‌کند. این راهنما روایت را در جاهایی که با نامه‌های پولس هم‌پوشانی دارد، در کنار آنها می‌خواند. میان آنچه متون می‌گویند و انتخاب‌های مربوط به تاریخ و مسیر که برای سامان‌دادن آنها به کار رفته‌اند، تمایز می‌گذارد.

پولس پس از ترک افسس از مقدونیه گذشت و به یونان رفت و سه ماه در آنجا ماند. توطئه‌ای علیه او سبب شد مسیر بازگشت را تغییر دهد و از مقدونیه بازگردد. گروهی از نمایندگانِ نام‌برده در اعمال رسولان نیز همراه او شدند؛ از جمله سوپاترس، آریستارخوس، سکندس، گایوس، تیموتائوس، تیخیکوس و تروفیموس. این مردان احتمالاً نمایندهٔ کلیساهایی بودند که در اعانه برای ایمانداران نیازمند اورشلیم سهیم شدند؛ اعانه‌ای که پولس در رومیان آن را دلیل بازگشت خود به اورشلیم می‌داند.

دو صحنه مسیر ساحلی را برجسته می‌کنند. در تروآس، جوانی به نام افتیخس در گردهمایی طولانی شبانه به خواب رفت و از پنجرهٔ طبقهٔ سوم افتاد؛ او را مرده دانستند، اما دوباره زنده شد و گردهمایی تا سپیده‌دم ادامه یافت. در میلیتوس، پولس، مشایخ کلیسا در افسس را فراخواند، آنان را به خدا سپرد، دربارهٔ آزمون‌های پیش رو هشدار داد و گفت دیگر روی او را نخواهند دید. لحن، لحن وداع است.

آنچه منابع نشان می‌دهند

اعانه هدف اعلام‌شدهٔ سفر را شکل می‌دهد. پولس در رومیان که اندکی پیش‌تر نوشته شد، توضیح می‌دهد که به اورشلیم می‌رود تا هدیهٔ کلیساهای غیریهودیِ مقدونیه و اخائیه را به نیازمندان در میان مقدسان برساند؛ نشانه‌ای ملموس از یگانگی ایمانداران یهودی و غیریهودی. او درخواست دعا می‌کند تا هدیه پذیرفته شود و از دست بی‌ایمانان در یهودیه رهایی یابد.

هرچه او به سواحل یهودیه نزدیک‌تر شد، هشدارها بیشتر شدند. در صور، شاگردان به‌واسطهٔ روح از او خواستند به اورشلیم نرود. در قیصریه، نبی‌ای به نام اغابوس دست‌ها و پاهای خود را با کمربند پولس بست و اعلام کرد صاحب این کمربند در اورشلیم بسته خواهد شد؛ همراهان گریستند و التماس کردند. پولس پاسخ داد که آماده است نه‌تنها بسته شود، بلکه در آنجا برای نام عیسای خداوند بمیرد.

این سفر پیش از آنکه روایت از سفر بشارتی به بازداشت منتقل شود، همراهان و جماعت‌ها را در واپسین شبکه‌ای از وداع‌ها گرد هم می‌آورد. تجربهٔ فراگیر این توالی را به صحنه‌ها و حرکت‌ها برمی‌گرداند، اما راهنمای تاریخی همچنان روایت معیار برای شواهد و عدم‌قطعیت است.

آنچه همچنان محل بحث است

اعمال رسولان این هشدارها را فرمانی الهی برای بازگشت معرفی نمی‌کند؛ گزارش می‌دهد که روح از خطر خبر می‌دهد، درحالی‌که پولس دعوتی برای ادامهٔ راه تشخیص می‌دهد. روشن نیست که هدف نبوت‌ها بازداشتن او بود یا آماده‌ساختنش، و خوانندگان از دیرباز دربارهٔ انتخاب او بحث کرده‌اند. راهنما وزن عاطفی و الهیاتی رویداد را حفظ می‌کند، بی‌آنکه آن را به اطاعت یا نافرمانی ساده فروبکاهد.