محاکمه‌های پولس در قیصریه

سفر در بستر تاریخی

اعمال رسولان مقامات را چنین نشان می‌دهد که جرم آشکاری سزاوار مرگ نمی‌یابند، هرچند بازداشت به دلایل سیاسی و روند دادرسی ادامه دارد. این راهنما روایت را در جاهایی که با نامه‌های پولس هم‌پوشانی دارد، در کنار آنها می‌خواند. میان آنچه متون می‌گویند و انتخاب‌های مربوط به تاریخ و مسیر که برای سامان‌دادن آنها به کار رفته‌اند، تمایز می‌گذارد.

در قیصریه، مرکز ایالت، پولس در جلسه‌ای رسمی نزد فرماندار، فلیکس، حاضر شد. وکیلی به نام ترتولوس او را به آشوبگری عمومی، رهبری فرقهٔ ناصری و تلاش برای بی‌حرمت‌کردن معبد متهم کرد. پولس پاسخ داد متهم‌کنندگان نمی‌توانند هیچ‌یک از این اتهام‌ها را ثابت کنند، او خدا نیاکانش را مطابق طریقت می‌پرستد و مسئلهٔ واقعی امید به رستاخیز است.

فلیکس، که تاریخ‌نگار یوسفوس نیز او را فرمانداری بی‌رحم و منفعت‌طلب تصویر می‌کند، پولس را بی‌آنکه پرونده را حل کند در بازداشت نگه داشت. اعمال رسولان می‌گوید او امید دریافت رشوه داشت و گاه همراه همسرش دروسیلا، از خاندان هیرودیس، با پولس گفت‌وگو می‌کرد؛ اما سخن از عدالت و خویشتن‌داری او را ترساند. فلیکس پس از دو سال هنگام ترک منصب، پولس را برای خشنودکردن رهبران یهودیان در زندان باقی گذاشت.

آنچه منابع نشان می‌دهند

فرماندار تازه، فستوس، پرونده را از سر گرفت. وقتی بر او فشار آوردند پولس را به اورشلیم بفرستد، جایی که کمینی در انتظارش بود، پولس حق شهروندی خود را به کار گرفت و به قیصر دادخواهی کرد و بدین‌سان پرونده را از حوزهٔ قضایی محلی بیرون برد. چون فستوس برای فرستادن پرونده به روم باید اتهام‌ها را صورت‌بندی می‌کرد، با پادشاه مهمان، اگریپاس دوم، و خواهرش برنیکی، که هر دو از نوشته‌های یوسفوس نیز شناخته شده‌اند، مشورت کرد تا ارزیابی آنان در نوشتن نامه یاری‌اش دهد.

پولس نزد اگریپاس بار دیگر دعوت و پیام خود را بازگفت: مسیح موعود رنج می‌کشید، از مردگان برمی‌خاست و هم برای یهودیان و هم برای غیریهودیان نور می‌آورد. اگریپاس گفت پولس نزدیک است او را به مسیحی‌شدن متقاعد کند و فستوس اعتراض کرد که دانش فراوان او را دیوانه کرده است. بااین‌حال، هر دو مقام در خلوت نتیجه گرفتند پولس کاری سزاوار مرگ یا زندان نکرده و اگر به قیصر دادخواهی نکرده بود، می‌توانست آزاد شود.

دادخواهی پولس به قیصر راه محلی را بست و مسیر قانونی به روم را فراهم کرد که اعمال رسولان پیش‌بینی کرده بود. تجربهٔ فراگیر این توالی را به صحنه‌ها و حرکت‌ها برمی‌گرداند، اما راهنمای تاریخی همچنان روایت معیار برای شواهد و عدم‌قطعیت است.

آنچه همچنان محل بحث است

اعمال رسولان بارها نشان می‌دهد که مقامات رومی جرمی سزاوار مرگ نمی‌یابند، بااین‌حال بازداشت ادامه دارد؛ تنشی که بیش از ضرورت قانونی با محاسبهٔ سیاسی توضیح داده می‌شود. این کتاب هرگز انگیزه‌های دقیق فلیکس را بیان نمی‌کند و روشن نمی‌سازد که این دو سال عمدتاً از مصلحت‌جویی سرچشمه گرفت یا احتیاط. راهنما جلسات و دادخواهی را همان‌گونه که روایت شده‌اند بازمی‌گوید، اما استدلال درونی مقامات را استنباط می‌داند، نه واقعیتی اثبات‌شده.