---
title: "Ny taratasy paolinina telo ambin’ny folo"
canonical: "https://paulineletters.com/mg/explore/letters"
published: "2026-10-10"
updated: "2026-10-10"
language: "mg"
license: "https://paulineletters.com/mg/explore/license"
source: "Taratasy nosoratan’i Paoly · Pauline Letters"
---

# Ny taratasy paolinina telo ambin’ny folo

> Mamaly toe-javatra voafaritra sy fiaraha-monina tena nisy ny taratasy, fa tsy fitambaran’ny teny fahendrena azo esorina amin’ny manodidina azy. Mila hazavaina ny filaharany sy ny mpanoratra azy.

**Taiza no nanoratana ny taratasy tsirairay, inona no olana novaliany, ary nahoana no ekena na iadian-kevitra ny mpanoratra azy?**

Fito amin’ireo taratasy telo ambin’ny folo no eken’ny maro fa nosoratan’i Paoly; enina kosa no iadian-kevitra amin’ny ambaratonga samihafa. Ny daty sy ny toerana nanoratana azy dia avy amin’ny porofo ao anatiny sy ny fanarenana ny tantara. Maro amin’ny toerana atolotra ho an’ny taratasin’ny fahababoana sy ny taratasy pastoraly no tsy voatonon’ireo taratasy ho toerana nanoratana azy.

## Taratasy telo ambin’ny folo mitondra ny anaran’i Paoly

Misy taratasy telo ambin’ny folo mitondra ny anaran’i Paoly ao amin’ny Testamenta Vaovao, nefa tsy raisin’ny fikarohana ho vondrona tsy misy fanavahana izy ireo. Fito no saika iaraha-manaiky fa azy: Romana, 1 Korintiana, 2 Korintiana, Galatiana, Filipiana, 1 Tesaloniana ary Filemona. Iadian-kevitra ny Efesiana, Kolosiana ary 2 Tesaloniana. Ny taratasy pastoraly telo no tena betsaka fanontaniana momba ny mpanoratra.

Ninia nilaza ny tetikasa fa mitondra ny anaran’i Paoly ireo taratasy ireo. Hazavainy tsirairay ny adihevitra momba ny mpanoratra, fa tsy raisiny hitovy avokoa ny taratasy amin’ny fomba fijery iray na ny mifanohitra amin’izany. Ny filazana fa voavaha ilay fanontaniana dia hanova ny tena adihevitra; ny fanilihana ireo taratasy iadian-kevitra kosa dia hanaisotra porofo izay hita fa nohajain’ny mpamaky voalohany.

## Ny toe-javatra aloha vao ny fampianarana

Misy zavatra valian’ny taratasy tsirairay. Tany Korinto dia nisy antoko nisaratsaraka, fitoriana teny amin’ny fitsarana ary adihevitra momba ny hena. Tany Galatia dia nisy mpampianatra nanery ny mpino hoforana. Nanana olana tao an-tranony i Filemona, izay nahakasika olona voatonona anarana. Tsy mampihena ny lanjan’ny taratasy ny fanombohana amin’ny toe-javatra niaviany. Mampahazo ny tohan-keviny izany, satria saika olona iray foana no iadian-kevitr’i Paoly.

Izany no mahatonga ny taratasy hapetraka eto eo anilan’ny fizotry ny fotoana sy ny sarintany, fa tsy atokana. Ny taratasy nosoratana tany Efesosy nandritra ny fijanonana telo taona, na tany Korinto talohan’ny dia mampidi-doza ho any Jerosalema, dia ahitana ny toe-javatra niaviany amin’ny fomba filazany. Ireo loharano manazava ny lalana ihany no ahafahana mamerina mahafantatra izany toe-javatra izany.

## Fanontaniana mahazatra

### Inona avy ireo taratasy tsy iadian-kevitra?

Ny Romana, 1 Korintiana, 2 Korintiana, Galatiana, Filipiana, 1 Tesaloniana ary Filemona dia ekena ho taratasin’i Paoly saika amin’ny sampam-pikarohana rehetra. Ny enina hafa, dia ny Efesiana, Kolosiana, 2 Tesaloniana, 1 Timoty, 2 Timoty ary Titosy, no ametrahana fanontaniana, indrindra ireo pastoraly.

### Inona no dikan’ny hoe iadian-kevitra ny mpanoratra eto?

Ny voambolana, ny firafitry ny fehezanteny, ny fandaminana ny fiangonana na ny toe-javatra eritreretina dia samy hafa amin’ny taratasy tsy iadian-kevitra, ka heverin’ny mpikaroka sasany ho lehibe loatra izany fahasamihafana izany raha mpanoratra iray ihany. Tsy midika ho azy izany fa tatỳ aoriana ilay taratasy, na hosoka, na tsy anisan’ny kanônan’ny Baiboly. Marihin’ny tranonkala ny adihevitra, fa tsy milaza izy fa mamaha azy.

### Taiza no nanoratana ny taratasy tsirairay?

I Korinto, Efesosy ary Makedonia no atolotra ho toerana niavian’ny taratasy maromaro, amin’ny fahatokisana samihafa. Araka ny lovantsofina dia tany Roma no niavian’ny taratasin’ny fahababoana, nefa heverina koa i Efesosy sy Kaisaria. Tsy manonona tanàna nanoratana azy ny 1 Timoty sy Titosy. Ny toe-javatra romana ao amin’ny 2 Timoty kosa dia anisan’ny tontolon’ny fitantarany izay iadian-kevitra.

### Nahoana no ny daty no arahina fa tsy ny filaharan’ny Baiboly?

Ny filaharan’ny kanôna dia manaraka eo ho eo ny halavan’ny taratasy, fa tsy ny fotoana. Ny famakiana araka ny daty dia mametraka azy eo akaikin’ny krizy nahatonga azy, sady mampiseho ny fivoaran’ny tohan-kevitr’i Paoly momba ny mpino tsy Jiosy, manomboka amin’ny taratasy voalohany ka hatramin’ny farany.


---

Ofisialy: https://paulineletters.com/mg/explore/letters