--- title: "Papyrus 46 (P46), ang pinakamaagang malawak na manuskrito ng mga liham ni Pablo" canonical: "https://paulineletters.com/fil/explore/evidence/papyrus-46" published: "2026-10-23" updated: "2026-10-23" language: "fil" license: "https://paulineletters.com/fil/explore/license" source: "Mga Sulat ni Pablo · Pauline Letters" --- # Papyrus 46 (P46), ang pinakamaagang malawak na manuskrito ng mga liham ni Pablo **Ano ang pinatutunayan ng ebidensiyang ito tungkol sa Mga Gawa at sa mga liham ni Pablo?** Ang P46 ang pinakamaagang malawak na manuskrito ng mga liham ni Pablo: 86 na dahon ng isang codex na papiro sa wikang Griyego mula sa Egipto, na pinepetsahan sa mga AD 200, at ngayon ay hati sa pagitan ng Dublin at Ann Arbor. Ipinapakita nitong magkakasamang kinokopya bilang iisang aklat ang Roma, Mga Hebreo, 1 Corinto at 2 Corinto, Efeso, Galacia, Filipos, Colosas at 1 Tesalonica. Nakasalig sa sulat-kamay ang petsa nito at pinagtatalunan, at dahil sa mga nawalang dahon nito, nananatiling bukas kung naglaman ito ng 2 Tesalonica, Filemon o ng mga Liham Pastoral. - **Petsa:** Mga AD 200, na pinetsahan batay lamang sa sulat-kamay nito. Ibinibigay ng INTF ang unang bahagi ng ikatlong siglo (200-225), ng CSNTM ang huling bahagi ng ikalawa o unang bahagi ng ikatlong siglo (c. 200), at ng isang etiketa ng eksibisyon ng Chester Beatty Library ang ikatlong siglo CE. Mula sa huling bahagi ng unang siglo hanggang sa ikatlong siglo ang saklaw ng mga inilathalang mungkahi. - **Kinaroroonan ngayon:** Chester Beatty Library, Dublin (BP II, 56 na dahon); University of Michigan Library, Ann Arbor (inv. 6238, 30 dahon) - **Antas ng katiyakan:** Mataas - **Katayuan ng batayan:** Pinatutunayan ng teksto - **Mga sanggunian sa katalogo:** Gregory-Aland P46; INTF Liste docID 10046; Chester Beatty Library BP II; University of Michigan Library inv. 6238 - **May kaugnayan sa:** Roma 15:33; Roma 14:24–26; Roma 16:1–23; Efeso 1:1; 1 Tesalonica 5:23–28 ## Ano ang pinatutunayan nito Walumpu't anim na dahon ng iisang codex na papiro sa wikang Griyego ng mga liham ni Pablo ang nakaligtas, na hati sa pagitan ng Chester Beatty Library, Dublin (BP II, 56 na dahon) at ng University of Michigan Library, Ann Arbor (inv. 6238, 30 dahon). Pinepetsahan ito ng mga katalogo sa mga AD 200 batay sa paleograpiya. Nagmula ito sa Egipto: ibinibigay ng isang etiketa ng eksibisyon ng Chester Beatty Library ang Egipto at ang ikatlong siglo CE para sa isang dahon (BP II f.61). Naglalaman ang mga natitirang dahon, sa ganitong pagkakasunod-sunod, ng: Roma (mula 5:17, may mga puwang), Mga Hebreo, 1 Corinto at 2 Corinto, Efeso, Galacia, Filipos, Colosas at 1 Tesalonica (pira-piraso, naputol sa 5:28). Kung gayon, magkakasamang kinokopya ang mga liham na ito bilang iisang aklat, at inilagay ang Mga Hebreo kasunod mismo ng Roma. Taglay na ng Roma sa P46 ang kabanata 16, kasama ang pagrerekomenda kay Febe ng Cencrea at ang mga pagbati kina Priscila, Aquila at iba pa (16:1–23). Ngunit inilalagay nito ang pangwakas na doksolohiya pagkatapos ng 15:33 at tuloy-tuloy na dumarating mula 16:23 sa pamagat ng Mga Hebreo. Ang doksolohiya ay 16:25–27 sa mga kritikal na edisyon at 14:24–26 sa pagbilang ng WEB. May pamagat ang Efeso nito bilang liham sa mga taga-Efeso, ngunit walang pinangangalanang lungsod na patutunguhan ang pagbati sa Efeso 1:1. Kung gayon, maagang saksi ang P46 sa ganoong anyo ng talata. ## Ano ang hindi nito pinatutunayan Kung naglaman kailanman ang codex ng 2 Tesalonica, Filemon o ng mga Liham Pastoral. Nawala ang mga pambungad at huling dahon nito, at mga tantiya lamang ang mga paghatol kung gaano karaming teksto ang maaaring nailaman ng mga nawawalang dahon. Kung sino ang sumulat ng alinmang liham na nilalaman nito. Ipinapakita ng pagsasama ng Mga Hebreo na ipinangkat ito ng mga gumagamit ng codex kasama ng mga liham ni Pablo. Ebidensiya iyon ng kanilang opinyon, hindi ng kung sino ang sumulat nito. Nagkakaiba ang opinyon: tinawag ni Clemente ng Alejandria ang Mga Hebreo na akda ni Pablo, samantalang sa Roma ay labintatlong liham lamang ni Pablo ang ibinilang ni Caius (Eusebio, Kasaysayan ng Iglesia 6.14.2; 6.20.3). Isang eksaktong petsa, o ang mga pangyayari sa Mga Gawa. Nagmumula ang petsa sa sulat-kamay, hindi sa anumang pahayag sa manuskrito. Pinatutunayan ng codex ang teksto at sirkulasyon ng mga liham, hindi ang kasaysayang inilalarawan nila o ang salaysay ng Mga Gawa tungkol dito. ## Kung saan nagkakaiba ang mga tagapagpaliwanag Tatlong tanong ang bukas. Petsa: inilalagay ng karamihan sa mga paleograpo ang sulat-kamay sa mga AD 200; inilalagay ito ng INTF, at nina Orsini at Clarysse, sa unang bahagi ng ikatlong siglo, at ikinatwiran ni Griffin ang humigit-kumulang 175-225. Iminungkahi ni Kim ang huling bahagi ng unang siglo (kaunti ang sumunod), at nina Comfort at Barrett ang kalagitnaan ng ikalawa, samantalang itinakda ito ni Sanders, unang patnugot ng mga dahon sa Michigan, sa ikatlong siglo. Nilalaman: hinatulan ni Kenyon na napakakaunti ng mga nawalang huling dahon para sa mga Liham Pastoral, samantalang ikinatwiran ni Duff na pinaiikli ng eskriba ang teksto at maaaring nagdagdag ng mga dahon. Wala rin ang mga ito sa edisyon ni Marcion (Tertuliano, Laban kay Marcion 5.21), ngunit paghahambing iyon mula sa ibang rehiyon at pangkat, hindi ebidensiya tungkol sa codex na ito. Roma: tanda ba ang doksolohiya pagkatapos ng 15:33 ng isang edisyong may labinlimang kabanata (Manson), o ng isang pangalawang paglalagay sa isang orihinal na liham na may labing-anim na kabanata (Gamble)? ## Iba pang pagbasa Mas maagang petsa. Pinetsahan ni Kim (1988) ang P46 sa huling bahagi ng unang siglo, at nina Comfort at Barrett (2001) sa kalagitnaan ng ikalawa. Kung tama ang alinman, lalong mas matanda ang kalipunan. Mas pinipili ng karamihan sa mga paleograpo ang mga AD 200, at may palugit na ilang dekada ang anumang petsang batay sa sulat-kamay. Pinlano o idinagdag ang mga Liham Pastoral (Duff). Ikinatwiran ni Duff (1998) na pinaiikli ng eskriba ang teksto sa mga huling pahina at maaaring nagplano ng karagdagang mga dahon, kaya maaaring nilayon ng codex na isama ang mga Liham Pastoral. Nakasalig ang salungat na paghatol ni Kenyon sa pagtantiya sa espasyong iniaalok ng mga nawalang dahon. Hindi malulutas ng mga natitirang dahon ang tanong sa alinmang direksiyon. Roma na may labinlimang kabanata. Binasa ni Manson ang doksolohiya pagkatapos ng 15:33 bilang wakas ng isang edisyong may labinlimang kabanata na ipinadala sa Roma, at ang kabanata 16 ay kabilang sa isang kopya para sa Efeso. Ikinatwiran ni Gamble na orihinal ang liham na may labing-anim na kabanata. Kinokopya pa rin mismo ng P46 ang kabanata 16 bilang bahagi ng Roma. ## Bibliograpiya at mga sanggunian - Kurzgefasste Liste der griechischen Handschriften des Neuen Testaments (INTF NTVMR, page-level record) — Gregory-Aland P46 (INTF docID 10046) - Chester Beatty online exhibition page: New Testament (label for the Pauline Epistles leaf) — CBL BP II f.61 - CSNTM manuscript record: P46 — GA P46 - INTF NTVMR transcription of P46 — P46 folio 20r - INTF NTVMR transcription of P46 — P46 folio 21v - INTF NTVMR transcription of P46 — P46 folio 75r - Eusebius, Church History (Arthur Cushman McGiffert, 1890) — HE 6.14.2 - Eusebius, Church History (Arthur Cushman McGiffert, 1890) — HE 6.20.3 - Tertullian, Against Marcion (Peter Holmes, 1885) — Adv. Marc. 5.21.1 - Wikidata item: Papyrus 46 — Q1513469 --- Kanonikal: https://paulineletters.com/fil/explore/evidence/papyrus-46